ริชาร์ด ฟายน์มานน์ - จิตสำนึกของคุณไม่ได้หยุด เมื่อหัวใจคุณหยุดเต้น - ฟิสิกส์ของความตาย

ริชาร์ด ฟายน์มานน์ - จิตสำนึกของคุณไม่ได้หยุด เมื่อหัวใจคุณหยุดเต้น - ฟิสิกส์ของความตาย

YOUR CONSCIOUSNESS Does Not Stop When Your Heart Does — Feynman's Physics of Death

          https://youtu.be/R_Q1mbpE3so?si=ie8M2Af-C3oH-m-b

ชีววิทยาของสมอง (The biology of the brain)

          เอาสองนิ้วแตะไปที่ด้านข้างคอของคุณ, แค่ใต้มุมคางของคุณ. กดลงไปอย่างนุ่มเบา. รู้สึกไปถึงชีพจน. เคาะตุบๆเล็กๆที่ปลายนิ้วของคุณนั่น, ราว 70 ครั้งต่อนาทีถ้าคุณอยู่ในสุขภาพที่ดีตามปกติ, ถูกส่งไปยังเนื้อเยื่อน้ำหนักประมาณ 3 ปอนด์ ซึ่งเมื่อวัดจากทุกเกณฑ์ที่เรามีแล้ว มันสามารถประมวลผลต่อกรัมได้มากกว่าเครื่องจักรใด ๆ ที่เคยสร้างขึ้นมาในโลก.   (Put two fingers against the side of your neck, just under the corner of your jaw. Press gently. Feel the pulse. That little knock under your fingertip, about 70 times a minute if you are in reasonable health, is being delivered to roughly 3 ib of tissue that by every measure we have does more computation per gram than any machine ever built.)

          ในตอนนี้, จินตนาการว่าชีพจรนี้หยุด. อะไรที่ผมต้องการที่จะบอกคุณสำหรับครึ่งชั่วโมงข้างหน้านี้หรือราว ๆนั้น, คืออะไรบังเกิดขึ้นข้างในหัวกะโหลกของคุณเป็นเวลาวินาที, นาที, และชั่วโมงทั้งหลาย ภายหลังที่จังหวะเต้นนั้นหยุดลง. เพราะว่าแสงสว่างทั้งหลายนั้นไม่ได้ดับออกไปในหนทางที่ผู้คนส่วนใหญ่คิด.  (Now, imagine the pulse stops. What I want to tell you for the next half hour or so, is what happens inside your skull in the seconds, minutes, and hours after that rhythm goes silent. Because the lights do not go out the way most people think.)

          มีลำดับขั้นตอน. มีคลื่น. และยังมีอีกสิ่งหนึ่ง—ซึ่งเป็นสิ่งที่ไม่มีใครเคยบอกผมเลยตอนที่ยังเป็นชายหนุ่ม—นั่นคือการตื่นตัวครั้งสุดท้ายของกิจกรรมทางสมอง, ซึ่งหากวัดจากทุกสัญญาณบ่งชี้เท่าที่เราจะสรรหามาตรวจดูได้แล้ว, มันดูเหมือนว่าจิตสำนึกได้เด่นชัดและเข้มข้นขึ้นอย่างมาก ในช่วงเวลาเดียวกับที่ร่างกายกำลังจะปล่อยวางและดับสูญไป.  ผมอยากจะรอบคอบและอยากจะซื่อสัตย์. ดังนั้น, ขอให้ผมได้เริ่มต้นในจุดที่การบรรยายที่ซื่อสัตย์ทุกครั้งจำเป็นต้องเริ่ม.  (There is a sequence. There is a wave. There is even, and this is the part nobody told me when I was a young man, a final burst of activity that by every measurable signature we know how to look for looks like consciousness intensifying just as the body lets go. I want to be careful and I want to be honest. So, let me start where any honest lecture has to start.)

โครงสร้าง และหน้าที่การทำงานของ สมอง (Brain structure and function)

          ด้วยกายวิภาคศาสตร์. 3 ปอนด์ในอาบอยู่ด้วยน้ำเลี้ยงสมอง  ซ่อนอยู่หลังส่วนโค้งกระดูกของกะโหลกศีรษะ ถูกบรรจุไว้ภายในอย่างหนาแน่นราวกับอุปกรณ์ที่มีความละเอียดอ่อนในโฟมกันกระแทกสำหรับขนส่ง. 86 พันล้านเซลล์ประสาทอยู่ในนั้น. ที่นับนั่น, จะว่าไปแล้ว, ไม่ได้เป็นอันเก่า. คุณอาจจะได้เรียนมาว่าเป็น 100 พันล้านที่โรงเรียน. ซูซานา เฮอร์คูลาโน ฮูเซล ที่มหาวิทยาลัยแวนเดอบิลท์ได้นำเอาสมองทั้งหลายมาแยกส่วนออกและได้นับอย่างถูกต้องเป็นสำหรับครั้งแรกได้. 86 พันล้าน. เราได้ขาดไป 14 พันล้านเซลล์ประสาทมาหลายศตวรรษแล้ว และไม่มีใครสนใจที่จะไปตรวจสอบกัน.   (With the anatomy. 3 ib suspended in a bath of cerebrospinal fluid¹ behind the bony vault of the cranium packed like a piece of delicate equipment in shipping foam. 86 billion neurons in there. That count, by the way, is not the old one. You may have learned 100 billion at school. Suzana Herculano Houzel at Vanderbilt University took human brains apart and counted properly for the first time. 86 billion. We were off by 14 billion neurons for decades and nobody had bothered to check.)

          ¹ Cerebrospinal fluid (CSF) หรือในภาษาไทยเรียกว่า น้ำเลี้ยงสมองและไขสันหลัง คือ ของเหลวใสที่ไหลเวียนอยู่ภายในและรอบๆ สมองกับไขสันหลังของเราครับ

เปรียบเสมือนระบบกันกระแทกและหล่อเลี้ยงระบบประสาทส่วนกลาง โดยทำหน้าที่สำคัญหลายประการ:

หน้าที่หลักของ CSF

• กันกระแทก (Protection): สมองของเรามีความอ่อนนุ่ม น้ำเลี้ยงนี้จะช่วยพยุงสมองให้ "ลอย" อยู่ในกะโหลกศีรษะ ช่วยลดแรงกระแทกจากการเคลื่อนไหวหรืออุบัติเหตุ ไม่ให้เนื้อสมองชนกับกระดูกกะโหลกโดยตรง
• ลำเลียงสารอาหาร (Nutrient Delivery): นำสารอาหาร ออกซิเจน และสารที่จำเป็นไปเลี้ยงเซลล์สมองและเซลล์ประสาท
• กำจัดของเสีย (Waste Removal): ทำหน้าที่คล้ายระบบระบายน้ำ ทิ้งและชะล้างสารเคมีหรือของเสียที่เกิดจากกระบวนการทำงานของสมองออกไป
• ควบคุมแรงดัน (Pressure Regulation): ช่วยรักษาความดันภายในกะโหลกศีรษะให้อยู่ในเกณฑ์ที่สมดุลและปลอดภัย

 

          แต่ละเซลล์ประสาททั้งหลายเชื่อมต่อกัน, โดยเฉลี่ย, ในราว 7,000 อื่นๆอีก. คูณทั้งหมดเหล่านั้นออกมาและคุณก็จะได้อะไรบางอย่างเป็นจุดเชื่อมต่อ 100 ล้านล้านจุดในหัวของคุณ. 100 ล้านล้าน. จำนวนดวงดาวทั้งหลายใน 1,000 กาแลกซี่อันแน่นกันอยู่ในโพรงช่องขนาดราวสองกำปั้นกุมเข้าด้วยกัน. นี่คือสิ่งที่น่าทึ่งที่คนส่วนใหญ่มักจะมองข้ามไปหรือไม่ค่อยเห็นคุณค่าของอวัยวะนี้. (Each neuron connects, average, to about 7,000 others. Multiply those out and you get something on the order of 100 trillion connections in your head. 100 trillion. The number of stars in a thousand galaxies packed into a vessel about the size of two clenched fists held together. Here is what most people do not appreciate about this organ.)

มันหิว. สมองเป็นราว ๆ 2% ของมวลร่างกายของคุณและบริโภค 20% ของออกซิเจนที่คุณหายใจ, 20% ของกลูโคสที่คุณกิน. มันเป็นเนื้อเยื่อที่ใช้พลังงานในกระบวนการเผาผลาญสูงที่สุดในร่างกายของคุณ โดยทิ้งห่างเนื้อเยื่ออื่น ๆเป็นอย่างมาก.  (It is hungry. The brain is roughly 2% of your body mass and consumes 20% of the oxygen you breathe, 20% of the glucose you eat. It is the most metabolically expensive tissue you carry by a very wide margin. Why so hungry?)

          เพราะว่าทุกๆของเหล่า 86 พันล้านเซลล์นั้น กำลังทำงานอยู่ในทุกวินาทีของทุกวัน. เซลล์ประสาทแต่ละเซลล์จะรักษาระดับความต่างศักย์ไฟฟ้าที่เยื่อหุ้มเซลล์ไว้ประมาณ 70 มิลลิโวลต์ โดยบริเวณด้านในเซลล์จะมีประจุลบมากกว่าด้านนอก. (Because every one of those 86 billion cells is doing work every second of every day. Each neuron maintains an electoral voltage across its outer membrane about 70 millivolts with the inside negative relative to the outside.)

เพื่อรักษาแรงดันไฟฟ้าให้คงที่ เซลล์จะปั๊มไอออน/ประจุ เข้า/ออก. โซเดียมออก, โพแทสเซียมเข้า, แคลเซียมออก, และในการขับเคลื่อนปั๊มเหล่านั้น มันจะเผาผลาญโมเลกุลขนาดเล็กที่เรียกว่า อะดีโนซีนไตรฟอสเฟต, ATP,  ARTP คือกระแสที่ทุกเซลล์ซึ่งมีชีวิตใช้งาน. ทุกการยืด/หดของทุกกล้ามเนื้อ. ทุกความทรงจำที่คุณสามารถนึกถึงได้, ทุกคำพูดที่คุณกำลังได้ยินอยู่ในตอนนี้, ทำงานอยู่ด้วย ATP.  (To hold that voltage steady, the cell pumps ions. Sodium out, potassium in, calcium out, and to run those pumps, it burns a small molecule called adenosine triphosphate², ATP. ARTP is the currency every living cell uses. Every contraction of every muscle. Every memory you can recall, every word you are hearing right now, runs on ATP.)

² Adenosine Triphosphate (ATP) แปลว่า อะดีโนซีนไตรฟอสเฟต ส่วน ARTP ย่อมาจาก Atmospheric and Room-Temperature Plasma แปลว่า พลาสมาที่ความดันบรรยากาศและอุณหภูมิห้อง ซึ่งทั้งสองคำเป็นคำศัพท์สำคัญในทางชีววิทยาและเทคโนโลยีชีวภาพ

โครงสร้างของคำแปลและบทบาทหน้าที่ในทางวิทยาศาสตร์ มีรายละเอียดดังนี้

1. Adenosine Triphosphate (ATP)

• คำแปล: อะดีโนซีนไตรฟอสเฟต
• ความหมาย: สารเคมีอินทรีย์ที่เป็น "สกุลเงินพลังงาน (Energy Currency)" หลักของเซลล์ ในสิ่งมีชีวิตทุกชนิด
• หน้าที่: ดักจับพลังงานเคมีจากการย่อยสลายอาหาร แล้วปลดปล่อยออกมาเพื่อขับเคลื่อนกระบวนการต่างๆ ภายในเซลล์ เช่น การหดตัวของกล้ามเนื้อ, การขนส่งสารผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ (Active Transport) และการสังเคราะห์โปรตีนหรือ DNA

2. ARTP (Atmospheric and Room-Temperature Plasma)

• คำแปล: พลาสมาที่ความดันบรรยากาศและอุณหภูมิห้อง
• ความหมาย: เทคโนโลยีและ เครื่องมือชักนำให้เกิดการกลายพันธุ์ (Mutagenesis Tool) ทางกายภาพรูปแบบใหม่ที่ใช้ในวงการเทคโนโลยีชีวภาพ
• หน้าที่: ใช้ลำแสงพลาสมาอุณหภูมิต่ำยิงใส่เซลล์ของจุลินทรีย์ พืช หรือสาหร่าย เพื่อทำลายโครงสร้าง DNA อย่างปลอดภัยและรวดเร็ว ทำให้เซลล์กระตุ้นกระบวนการซ่อมแซมตัวเองจนเกิดการกลายพันธุ์ นักวิจัยนิยมใช้เทคนิคนี้ในการ ปรับปรุงสายพันธุ์จุลินทรีย์ เพื่อเพิ่มผลผลิตในระดับอุตสาหกรรม (เช่น การผลิตยาปฏิชีวนะ, เอนไซม์ หรือพลังงานชีวภาพ)

 

          และนี่คือจุดเลือกเชิงวิศวกรรมของที่ผมต้องการใหคุณที่จะสังเกต. สมองแทบจะไม่เก็บสำรองมันเอาไว้เลย. อวัยวะที่สำคัญที่สุดในร่างกายของคุณ, ซึ่งเป็นส่วนที่ควบคุมการทำงานทั้งหมด, มีถังน้ำมันสำรองที่เก็บเชื้อเพลิงไว้ใช้ได้เพียงแค่ไม่กี่วินาทีเท่านั้น, ไม่ใช่เป็นนาที, แค่ไม่กี่วินาทีเท่านั้น.  (And here is the engineering choice I want you to notice. The brain holds almost none of it in reserve. The most important organ in your body, the one running the entire show, has a fuel tank that holds only seconds of operation, not minutes, seconds.)

          ทุกสิ่งที่ผมกำลังจะบอกคุณตามไปกับข้อเท็จจริงอันหนึ่ง. อีกหนึ่งสิ่งเกี่ยวกับกายวิภาคศาสตร์ เพราะว่าเรขาคณิตเป็นสิ่งสำคัญขึ้นมา. สมองไม่ได้เป็นแค่หนึ่งอวัยวะ; มันคือสิ่งหลายชิ้นที่วางซ้อนกัน/เรียงต่อกันตามลำดับของวิวัฒนาการ. (Everything I am about to tell you follows from that one fact. One more thing about the anatomy because the geometry matters. The brain is not one organ; it is several stacked in evolutionary order.)

          ที่ฐานของสมองคือก้านสมอง, ทำหน้าที่ควบคุมการหายใจ, อัตราการเต้นของหัวใจ, และระบบอัตโนมัติอื่น ๆ ที่ทำงานโดยไม่เคยมาปรึกษาหรือขอความยินยอมจากคุณเลย. ตอนบนยอดของนั่น, สมองส่วนน้อย – ซีรีเบลลัม, เป็นผู้ประสานงานการเคลื่อนไหว. จากนั้นคือสมองส่วนโครงสร้างลิมบิก ได้แก่ อะมิกดาล่า, ฮิปโปแคมปัส, และทาลามัส ซึ่งเกี่ยวข้องกับอารมณ์, ความจำ, และทำหน้าที่เป็นสถานีถ่ายทอดข้อมูลทางประสาทสัมผัสทั้งหลาย.  (At the base, the brain stem, breathing, heart rate, the autonomic stuff that does not consult you. On top of that, the cerebellum³, the motor coordinator. Then the limbic structures, amygdala, hippocampus, thalamus, emotion, memory, the relay station for the senses.)

          ³  Cerebellum (เซรีเบลลัม หรือ ซีรีเบลลัม) แปลว่า "สมองน้อย" (มาจากรากศัพท์ภาษาละตินที่แปลว่า "สมองเล็ก")

หน้าที่หลักของซีรีเบลลัม (สมองน้อย)

• ควบคุมและประสานการเคลื่อนไหว (Coordination): ช่วยให้กล้ามเนื้อทำงานประสานกันอย่างราบรื่น แม่นยำ และเป็นจังหวะ เช่น การหยิบจับสิ่งของ การเขียนหนังสือ
• การทรงตัว (Balance & Posture): รับข้อมูลจากหูชั้นในและระบบรับความรู้สึก เพื่อควบคุมการยืน เดิน วิ่ง ไม่ให้เซหรือล้ม
• การเรียนรู้ทักษะการเคลื่อนไหว (Motor Learning): จดจำและปรับแต่งรูปแบบการเคลื่อนไหวที่ทำซ้ำๆ จนเกิดความคุ้นชิน (เช่น การขี่จักรยาน หรือการเล่นกีฬา)

 

          และแล้ว, เปลือกสมองซึ่งมีความหนาประมาณ 3 ถึง 4 มิลลิเมตร, แผ่คลุมอยู่บริเวณส่วนบน โดยมีการพับม้วนตัวอย่างหนาแน่นจนกระทั่งว่า หากคุณนำมันมาคลี่ให้แบนราบ, มันจะครอบคลุมพื้นที่ได้กว้างประมาณ 2.5 ตารางฟุต. คอร์เทกซ์ – เปลือกสมอง คือที่ที่คุณอาศัย. คอร์เทกซ์คือที่ที่รูปแบบซึ่งมีความหนาแน่นที่สุด. และเปลือกสมองของโครงสร้างทั้งหมดเหล่านี้คือส่วนที่เปราะบางที่สุดต่อการขาดออกซิเจน, จากบนลงล่าง, จากส่วนที่เกิดขึ้นใหม่ที่สุดก่อน, นั่นคือลำดับขั้นตอนที่บุคคลหนึ่งจากไป.  (And then, draped over the top, the cortex, 3 to 4 mm thick, folded so densely that if you flattened it out, it would cover an area roughly 2 and ½ square feet. The cortex is where you live. The cortex is where the pattern is densest. And the cortex of all of these structures is the most vulnerable to a loss of oxygen. Top to bottom. Newest first. That is the order in which a person leaves.)

 

กระบวนการของ การตาย (The process of dying)

          ดังนั้น, เมื่อหัวใจหยุดเต้น. เรามาพูดว่ามันเป็นในทันทีทันใด.ลิ่มเลือดอุดตันในหลอดเลือดแดงโคโรนารีด้านหน้าซ้าย. ภาวะหัวใจห้องล่างเต้นผิดจังหวะแบบรุนแรง. ความผิดปกติของระบบไฟฟ้าในระบบนำไฟฟ้าของหัวใจ. ปั๊มสูบล้มเหลว. ความดันเลือดเริ่มลดต่ำลง.     (So, the heart stops. Let us say it is sudden. A clot in the left anterior descending artery. A ventricular fibrillation. An electrical fault in the cardiac conduction system. The pump fails.  Blood pressure starts to fall.)

ภายใน 5 ถึง 10 วินาที, สมอง, ตั้งอยู่บนจุดสูงสุดของระบบไหลเวียนโลหิต, ขาดเลือดไปเลี้ยงอย่างเพียงพอ. ออกซิเจนใดๆ ก็ตามที่ละลายอยู่ในเลือดซึ่งยังคงค้างอยู่ในหลอดเลือดสมองจะถูกนำไปใช้หมดอย่างรวดเร็ว, ในขณะที่เซลล์ประสาทก็ยังคงยิงประจุ/สัญญาณประสาทต่อไป.  (Within 5 to 10 seconds, the brain, perched at the top of the circulatory tree, loses adequate perfusion. Whatever oxygen is dissolved in the blood still sitting in the cerebral vessel gets used up fast. The neurons keep firing.)

          แอพรายการเริ่มไหม้. ไม่มีเชื้อเพลิงใหม่กำลังเข้ามาอีก. ดูซิว่าอะไรล้มเหลวไปเป็นอันดับแรก. มันไม่ใช่ด้านภาษา. มันไม่ใช่ความทรงจำ. ไม่ใช่การจัดขำได้ถึงใบหน้าทั้งหลาย. โครงสร้างทั้งหลายเหล่านั้นใช้เวลานานกว่า. สิ่งแรกที่จากไปคือการบูรณาการ. สิ่งที่ผูกมัดยึดเซลล์ประสาททั้งหลายที่ถูกยิงมาทั้งหมดเหล่านั้นเข้ารวมไปเป็นหนึ่งประสบการณ์รับรู้เดียวกัน. ในราว 6 ถึง 12 ภายหลังการไหลเวียนของเลือดในสมองหยุดลง, การรับรู้ตัวตนสิ้นสลายลง. นักบินในการทดลองด้วยเครื่องเหวี่ยงหนีศูนย์กลางต่างรู้ถึงจังหวะเวลาที่แน่นอนนี้เป็นอย่างดี. (The app keeps getting burned. No new fuel is arriving. Watch what fails first. It is not language. It is not memory. It is not recognition of faces. Those structures take longer. The first thing to go is the integration⁴. The thing that ties all those firing neurons into a single experiencing hold. Around 6 to 12 seconds after cerebral blood flow stops, conscious awareness collapses. Pilots in centrifuge experiments know this exact timing.)

          ⁴ Integration (อ่านว่า อิน-ติ-เกร-ชัน) แปลได้หลายความหมายขึ้นอยู่กับบริบท ดังนี้:

• การบูรณาการ / การรวมเข้าด้วยกัน (ความหมายทั่วไป): การนำสิ่งต่างๆ หรือส่วนย่อยมาประสานหรือรวมเข้าเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันเพื่อให้ทำงานร่วมกันได้อย่างกลมกลืน เช่น การบูรณาการความรู้
• การเชื่อมต่อระบบ / ซอฟต์แวร์ (ในทางเทคโนโลยีและธุรกิจ): กระบวนการรวมเครื่องมือ, แอปพลิเคชัน, หรือฐานข้อมูลหลายระบบเข้าด้วยกัน ให้แลกเปลี่ยนข้อมูลอัตโนมัติ เช่น System Integration หรือ Data Integration
• การอินทิเกรต (ในทางคณิตศาสตร์ / แคลคูลัส): การหาปริพันธ์ ซึ่งเป็นการดำเนินการตรงข้ามกับการหาอนุพันธ์ (Differentiation)
• การรวมกลุ่มทางสังคม: การเปิดรับและรวมบุคคลจากกลุ่มต่างๆ (เช่น เชื้อชาติหรือวัฒนธรรม) เข้ามาเป็นส่วนหนึ่งของสังคมหรือองค์กรอย่างเท่าเทียม

เมื่อแรงจีที่เกิดขึ้นอย่างต่อเนื่องทำให้เลือดหมดไปจากสมอง, ความตื่นรู้จะหดแคบลงมาเหลือเพียงช่องหน้าต่างบานนั้น. นี่ไม่ใช่แค่ทฤษฎี. เวชศาสตร์การบินและอวกาศได้บันทึกข้อมูลนี้ไว้ละเอียดเป็นวินาที. คุณ, ตัวตนที่มีสติสัมปชัญญะอย่างสมบูรณ์ของคุณ, คนที่กำลังฟังฉันอยู่ ณ ตอนนี้, จะดับวูบลงภายในเวลาชั่วอึดใจเดียว หลังจากที่หัวใจหยุดเต้น. แต่เซลล์ประสาททั้งหลายไม่ได้ตาย. เซลล์ประสาททั้งหลายยังคงกำลังยิงประจุสัญญาณอยู่. แอปสำรองต่าง ๆ ยังคงมีอยู่, เพียงแต่ลดน้อยลงเรื่อย ๆ.  สิ่งที่พังทลายลงไปแล้วคือความสอดประสานกัน. แสงสว่างทั้งหลายไม่ได้ปิดดับไป. แค่วงออเครสตร้าได้หยุดบรรเลงด้วยกัน.   (When sustained G-forces⁵ empty the brain of blood, awareness folds in about that window. This is no theory. Aerospace medicine has documented it down to the second. You, the integrated conscious you, the one listening to me right now, go offline within roughly one breath of cardiac arrest. But the neurons are not dead. The neurons are still firing. The app reserves are still there, just dwindling. What has collapsed is the synchrony. The lights are not off. The lights are not off. The orchestra has stopped playing together.)

⁵ แรง G (G-force) คือ หน่วยวัดความเร่งที่เปรียบเทียบกับแรงโน้มถ่วงปกติของโลก (1g ≈ 9.8 เมตร/วินาที²) ซึ่งทำให้เรารู้สึกว่าตัวเราหนักขึ้นหรือเบาลงเมื่อมีการเปลี่ยนความเร็วหรือทิศทาง

หลักการทำงานของแรง G

• 1g คือ น้ำหนักปกติ ที่เราได้รับขณะยืนอยู่บนพื้นโลกนิ่ง ๆ
• หากมากกว่า 1g (เช่น 2g) ร่างกายจะรู้สึกหนักเป็น 2 เท่า
• ตัวอักษร 'g' (ตัวเล็กและตัวเอียง) ใช้แทนค่าความเร่งเนื่องจากแรงโน้มถ่วง เพื่อไม่ให้สับสนกับค่าคงตัวโน้มถ่วงสากล (G) หรือหน่วยกรัม

 

ลองคิดดูว่าสิ่งนั้นบอกอะไรคุณเกี่ยวกับลักษณะหรือธรรมชาติของสิ่งที่เรียกว่าจิตสำนึก. หากมันถูกจัดเก็บไว้ในเซลล์เฉพาะบางเซลล์, หรือในโมเลกุลเฉพาะบางโมเลกุล, คุณก็คงจะคาดเดาได้ว่าจะเกิดการค่อย ๆ เลือนหายไปอย่างช้า ๆ หรือการหรี่ดับลง. นั่นไม่ใช่อะไรที่ได้บังเกิดขึ้น. สิ่งที่เกิดขึ้นคือ, แสงไฟดับลงภายในไม่กี่วินาที, ไม่ใช่เพราะเซลล์ตาย, แต่เป็นเพราะระบบการทำงานร่วมกันได้แตกสลายลง. คนที่มีอายุเกิน 60 ปี ซึ่งเคยยืนอยู่ข้างเตียงของคนที่รักขณะที่พวกเขากำลังเผชิญกับโรคหลอดเลือดสมอง ย่อมรู้ดีถึงเรื่องนี้. ไม่ใช่รู้จากตำรา, แต่จากข้างเตียง. ตาที่เปิดกว้าง. ลมหายใจที่ต่อเนื่อง.  แต่, ทั้งรูปลักษณ์, การจดจำได้, และความรู้สึกเชื่อมโยงผูกพัน. รูปลักษณ์ที่คุ้นเคยว่านี่คือสามีของฉัน ได้หายไปหมดแล้ว. โครงสร้างระบบส่วนใหญ่ยังคงไม่เสียหาย. แต่รูปแบบการทำงาน ได้แยกออกจากกัน. และหลังจากนั้น, ในอีกไม่กี่นาทีต่อมา, บางสิ่งที่แทบไม่มีใครนอกวงการประสาทวิทยาศาสตร์ล่วงรู้เลย ก็ได้เกิดขึ้น.

  (Think about what that tells you about the kind of thing consciousness is. If it were stored in some particular cell, in some particular molecule, you would expect a slow fade. A dimming. That is not what happens. What happens is the lights go out in seconds, not because the cells have died, but because the integration has broken. The person over 60 who has stood at the bedside of a loved one having a stroke knows this. Not from the textbook, from the bedside. The eyes are open. The breathing continues. But, the look, the recognizing, integrating, this is my husband look has gone. The hardware is largely intact. The pattern has come apart. And then, for the next several minutes, something happens that almost nobody outside neuroscience knows about.)

คลื่นแห่งความตาย (The wave of death)

          เซลล์ประสาทจะยังคงเผาผลาญ ATP ที่สำรองไว้ต่อไปเป็นเวลา 30 วินาที, อาจจะ 60 วินาที, หรือ 90 วินาที,  ขึ้นอยู่กับชนิดของเซลล์และการเตรียมความพร้อมของเซลล์ก่อนหน้านั้น. เซลล์ประสาทบางเซลล์คงอยู่ได้นานกว่าเซลล์ประสาทอื่นๆ. ซีรีเบลลัม. ด้วยเซลล์แกรนูลที่เรียงตัวกันอย่างเบียดแน่น ทำให้มันสามารถทนต่อการขาดออกซิเจนได้ดีกว่าคอร์เท็กซ์ – เปลือกสมองใหญ่. ฮิปโปแคมปัสเป็นส่วนที่เปราะบางและถูกทำลายได้ง่ายเป็นที่รู้กันดี.  (The neurons keep burning their reserve ATP for 30 seconds, maybe 60, maybe 90, depending on cell type and prior conditioning. Some neurons hang on longer than others. The cerebellum. With its tight little granule cells, tolerates oxygen deprivation better than the cortex. The hippocampus is famously vulnerable.)

          พื้นที่ CA1 ของสมองส่วนฮิปโปแคมปัส, ที่ซึ่งเก็บรวบรวมความทรงจำที่เพิ่งเกิดขึ้น, เริ่มต้นที่จะตายภายใน 4 ถึง 5 นาที. และแล้ว, แอปพลิเคชันทำงานก็หยุดทำงาน, เมื่อแอปพลิเคชันหยุดทำงาน, ปั๊ม โซเดียม-โพแทสเซียมก็จะหยุดทำงานไปด้วย. (The CA1 region of the hippocampus⁶, which stores recent memory, begins to die within 4 to 5 minutes. And then, the app runs out. When the app tuns out, the sodium-potassium pump stops.)

          ⁶ "พื้นที่ CA1 ของสมองส่วนฮิปโปแคมปัส"

ข้อมูลเพิ่มเติมเพื่อความเข้าใจ:

• CA ย่อมาจากภาษาลาวตินว่า Cornu Ammonis (ซึ่งแปลว่า แตรของเทพแอมมอน - Ammon's horn)
• Hippocampus (ฮิปโปแคมปัส) คือสมองส่วนที่ทำหน้าที่สำคัญเกี่ยวกับความจำและการเรียนรู้
• CA1 เป็นหนึ่งในพื้นที่ย่อยหลัก (Subfields) ของฮิปโปแคมปัส (ร่วมกับ CA2, CA3 และ CA4) ซึ่งบริเวณ CA1 นี้มีความสำคัญอย่างมากในกระบวนการส่งออกสัญญาณสมอง และไวต่อภาวะขาดออกซิเจนมากที่สุด

 

          จำเรื่องปั๊มนั่นได้ไหม?  อันที่ใช้ ATP ในการผลักดันโซเดียมออกไปจากเซลล์ และดึงเอาโปแตสเซียมเข้ามา, การควบคุม/ตรึงแรงดันไฟฟ้าที่คร่อมผ่านเยื่อหุ้มเซลล์ให้คงที่. หากไม่มี ATP โซเดียมจะทะลักเข้าสู่ภายในเซลล์, โดยไหลไปตามทั้งความเข้มข้นและประจุไฟฟ้าพร้อม ๆ กัน.   (Remember that pump? The one that uses ATP to push sodium out of the cell and the potassium in, holding the voltage across the membrane. Without ATP sodium rushes into the cell, down its concentration gradient, down its electrical gradient, both at once.)

แล้ว, คลอไรด์ก็ไหลตามโซเดียมไป เพราะว่าข้างในของเซลล์ทั้งหลายในตอนนี้เป็นลบน้อยลง. น้ำจะเคลื่อนที่ตามคลอไรด์ไปโดยกระบวนการออสโมซิสแบบธรรมดา. เซลล์ประสาทเริ่มบวมขึ้น, และหลังจากนั้น, ช่องไอออนที่ควบคุมด้วยแรงดันไฟฟ้าในเซลล์ประสาทข้างเคียงทุกเซลล์ต่างก็เปิดออก, เนื่องจากแรงดันไฟฟ้าที่ตกคร่อมเยื่อหุ้มเซลล์ได้พังทลายลงไปแล้ว.   (Then, chloride follows the sodium because the inside of the cell is now less negative. The water follows the chloride by simple osmosis. The neurons begin to swell and then because the voltage across the membrane has collapsed every voltage-gated channel in every nearby neuron opens.)

กลูตาเมต, สารสื่อประสาทกระตุ้นหลักในสมอง, ไหลท่วมท้นออกไป. มันเร่งรีบเข้าไปในเซลล์ประสาททั้งหลายอื่น. เซลล์ประสาทเหล่านั้นเกิดการลดขั้ว. พวกมันปล่อย กลูตาเมตของพวกมันเองออกมา. คลื่นแผ่ขยายออกไป. นี้เรียกว่า anoxic depolarization – ภาวการณ์เป็นขั้วลดลงเนื่องจากขาดออกซิเจน. ในวรรณกรรมยุคเก่า, มีการใช้ชื่ออื่นที่มีความตื่นเต้นเร้าใจตามสมควร, มันมีอีกชื่อหนึ่ง. คลื่นแห่งความตาย. (Glutamate, the brain’s main excitatory neurotransmitter⁷, floods out. It rushes into other neurons. Those neurons depolarize. They release their own glutamate. The wave spreads. This is called anoxic depolarization⁸. In the older literature, with appropriate drama, it has another name. The wave of death.)

⁷ สารสื่อประสาท (Neurotransmitter) คือ สารเคมีที่สร้างขึ้นโดยเซลล์ประสาท เพื่อใช้ส่งสัญญาณสื่อสารระหว่างเซลล์ประสาทตัวหนึ่งไปยังเซลล์ประสาทตัวอื่น ๆ หรือส่งไปยังเซลล์เป้าหมายอื่น ๆ เช่น เซลล์กล้ามเนื้อและเซลล์ต่อม บริเวณรอยต่อที่เรียกว่า ไซแนปส์ (Synapse)

หน้าที่หลัก

·         ทำหน้าที่เป็นตัวกลางในการนำ ขยาย และควบคุมสัญญาณไฟฟ้าที่ส่งผ่านระบบประสาท เพื่อควบคุมการทำงานของร่างกายและจิตใจ

·         แบ่งตามการทำงานหลักได้เป็น 2 ประเภท คือ ชนิดกระตุ้น (Excitatory) ที่ทำให้เซลล์ประสาททำงานมากขึ้น และ ชนิดยับยั้ง (Inhibitory) ที่ช่วยลดหรือเบรกการทำงานของเซลล์ประสาท

ชนิดของสารสื่อประสาทที่สำคัญ

·         โดพามีน (Dopamine): ควบคุมความสุข รางวัล แรงจูงใจ และการเคลื่อนไหว

·         เซโรโทนิน (Serotonin): ช่วยควบคุมอารมณ์ การนอนหลับ และความอยากอาหาร

·         กาบา (GABA): สารยับยั้งที่ช่วยให้สมองผ่อนคลายและลดความวิตกกังวล

·         กลูตาเมต (Glutamate): สารกระตุ้นหลักที่เกี่ยวข้องกับการเรียนรู้และความจำ

·         นอร์เอพิเนฟริน (Norepinephrine): เกี่ยวข้องกับการตื่นตัว และการตอบสนองต่อความเครียด

·         อะเซทิลโคลีน (Acetylcholine): มีบทบาทต่อความจำ การเรียนรู้ และการทำงานของกล้ามเนื้อ

⁸ Anoxic depolarization แปลว่า ภาวะลดขั้วเยื่อหุ้มเซลล์เนื่องจากขาดออกซิเจน หรือ ภาวะโพลาไรเซชันลดลงเนื่องจากขาดออกซิเจน

เป็นคำศัพท์ทางการแพทย์และชีววิทยาที่ใช้ระบุถึงกระบวนการที่เกิดขึ้นเมื่อเซลล์ (โดยเฉพาะเซลล์ประสาทในสมอง) ขาดออกซิเจนและพลังงานอย่างรุนแรง ส่งผลให้กลไกการรักษาดุลยภาพของไอออนข้ามเยื่อหุ้มเซลล์ล้มเหลว ทำให้ศักย์ไฟฟ้าของเยื่อหุ้มเซลล์เปลี่ยนจากลบเป็นบวกอย่างรวดเร็วและควบคุมไม่ได้ ซึ่งหากเกิดภาวะนี้อย่างต่อเนื่องจะนำไปสู่ความเสียหายของเซลล์ประสาทอย่างถาวรและภาวะสมองตาย

          แอนตัน แวน ปุตเตน ในเนเธอร์แลนด์ และกลุ่มนักวิจัยค้นคว้าหลากหลายอีกมากมาย ได้ตรวจวัดพบการเคลื่อนที่ของคลื่นนี้ข้ามไปทั่วคอร์เท็กซ์ – เปลือกสมองของสัตว์ทั้งหลายที่กำลังตาย โดยใช้เครื่องบันทึกคลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) และการบันทึกโดยตรงจากเปลือกสมอง. มันเดินทางเคลื่อนที่อย่างช้าๆ ด้วยความเร็ว 2 ถึง 9 มิลลิเมตรต่อนาที. ราวกับความเร็วของหอยทากที่คืบคลานอย่างเชื่องช้าไปบนหน้าหนังสือที่เปิดอยู่. คุณสามารถเห็นมันได้ในวิดีโอบันทึก. มันดูเหมือนสึนามิแห่งความเงียบงัน.  (Anton van Putten in the Netherlands and several other research groups have measured this wave moving across the cortex of dying animals using EEG and direct cortical recording. It travels at a leisurely 2 to 9 mm per minute. About the speed of a slow snail across the pages of an open book. You can see it on the recording. It looks like a tsunami of silence.)

          ยกเว้นแต่ว่าความเงียบนั้นไม่ได้เงียบสนิท. มันคือเหตุการณ์ที่เสียงดังที่สุดเพียงเหตุการณ์เดียวที่เซลล์ประสาทเคยสร้างขึ้นมา. การเกิดภาวะสิ้นสุดขั้วไฟฟ้าอย่างรุนแรงและเป็นวงกว้าง. หลังจากนั้นเซลล์ประสาทนั้นจะไม่ส่งประจุ/สัญญาณอีกเลย เว้นแต่จะได้รับการช่วยเหลือภายในไม่กี่นาที. คลื่นดังกล่าวถูกอธิบายครั้งแรกในรูปแบบที่สามารถฟื้นตัวได้ ซึ่งเรียกว่า "ภาวะซึมเศร้าที่แพร่กระจายในเปลือกสมอง" (Cortical Spreading Depression) โดย อริสทิเดส เลเอา ที่มหาวิทยาลัยฮาร์วาร์ด ในปี ค.ศ. 1944.   (Except the silence is not silent. It is the single loudest event a neuron ever produces. A massive terminal depolarization. After which that neuron will never fire again unless rescue arrives within minutes. The wave was first described in a recoverable form called cortical spreading depression by Aristides Leao at Harvard in 1944.)

          คลื่นสมองรูปแบบรุ่นสุดท้าย, ซึ่งเป็นคลื่นเฉพาะเจาะจงที่เกิดขึ้นเมื่อเสียชีวิต ได้รับการยืนยันแล้วว่าพบในเปลือกสมองของมนุษย์ที่กำลังจะเสียชีวิต โดยเยนส์ ไดรเออร์ และคณะทำงาน ณ โรงพยาบาลชาริเต้ ในกรุงเบอร์ลิน ซึ่งใช้แผงอิเล็กโทรดฝังใต้เยื่อหุ้มสมองชั้นหนาที่ใส่ไว้ระหว่างการผ่าตัดทางประสาทในผู้ป่วยที่เสียชีวิตในเวลาต่อมา. พวกเขาได้ตีพิมพ์งานวิจัยที่ในวารสาร Brain ในปี 2017. ว่าเราสามารถเฝ้าดู "คลื่นแห่งความตาย" (wave of death) ซึ่งเป็นการสูญเสียพลังงานไฟฟ้าในสมองหรือ Anoxic Depolarization ที่เคลื่อนผ่านเปลือกสมองของมนุษย์. เราได้ทำมันมาแล้ว. คลื่นนั่นมีจริง. แต่ตรงนี้คืออะไรที่แปลกออกไป.(The terminal version, the death specific one as been confirmed in dying human cortex by Jens Dreier and colleagues at the Charite Hospital in Berlin using subdural electrode strip placed during neurosurgery on patients who later died. They published the work in the journal. Brain in 2017. We can watch the wave of death cross a human cortex. We have done it. The wave is real. But here is what is strange.)

การตื่นรู้ของจิตสำนึกอย่างฉับพลัน (The surge of consciousness)

          คลื่นแห่งความตาย ไม่ได้เป็นสัญญานเพียงหนึ่งเดียวเท่านั้นที่ออกมาจากสมองที่กำลังตาย. มีบางอย่างอื่นอีก. บางสิ่งบางอย่างที่หนังสือเรียนในยุคสมัยของฉันไม่เคยกล่าวถึงเลย. เนื่องจากพวกเราไม่รู้วิธีการทำอาหารให้กับมัน ในปี ค.ศ. 1993 วิสัญญีแพทย์หญิงคนหนึ่งที่กำลังทำการทดลองในสัตว์, ได้สังเกตเห็นบางสิ่งที่ผิดปกติในบันทึกผลการทดลองของเธอ.  (The wave of death is not the only signal coming out of the dying brain. There is something else. Something that textbooks of my own generation never mentioned. Because we did not know to kook for it. In 1993, an anesthesiologist running animal experiments noticed something odd on her recordings.)

          เมื่อเธอหยุดจ่ายออกซิเจนให้แก่กลุ่มทดลอง, คลื่นไฟฟ้าสมอง (EEG) ไม่ได้เพียงแค่ค่อยๆ เลือนหายไปอย่างง่ายๆ. มีกิจกรรมที่พุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วเกิดขึ้นเพียงชั่วครู่ก่อนที่สัญญาณชีพจะหยุดนิ่ง. มีช่วงที่ร่างกายตื่นตัวขึ้นมาอย่างกะทันหันก่อนที่ระบบการทำงานของร่างกายจะหยุดลง. สัญญาณการแกว่งตัวอย่างรวดเร็วที่พุ่งขึ้นมาอย่างกะทันหัน. เธอเก็บข้อมูลการสังเกตการณ์นี้พับลงกล่องไป. ไม่มีใครรู้ว่ามันหมายความว่าอย่างไร. จนกระทั่ง 20 ปีต่อมา, จิโม บอร์จิกิน จากมหาวิทยาลัยมิชิแกนได้ย้อนกลับไปศึกษามันอีกครั้ง. โดยเธอและทีมงานได้กระตุ้นให้เกิดภาวะหัวใจหยุดเต้นในหนูทดลอง. และทำการบันทึกคลื่นไฟฟ้าสมองที่มีความละเอียดสูง(high-density EEG) อย่างต่อเนื่องตลอดกระบวนการสิ้นใจ. สิ่งที่พวกเขาค้นพบและตีพิมพ์ในรายงานการประชุมของสถาบันวิทยาศาสตร์แห่งชาติ (PNAS) ในปี 2013 มีดังต่อไปนี้.  (When she stopped the oxygen supply to her experimental subjects, EEG did not simply fade. There was a burst of activity just before the flatline. A burst of fast oscillation. She filed the observation away. Nobody knew what to make of it. 20 years later, Jimo Borjigin at the University of Michigan went back to look. She and her group induced cardiac arrest in laboratory rats and recorded high-density EEG continuously through the dying process. What they found and published in the Proceeding of the National Academy of Sciences in 2013 was the following.)  

          ภายใน 30 วินาทีหลังจากภาวะหัวใจหยุดเต้น, ในหนูทุกๆ ตัว, ได้เกิดการพุ่งขึ้นอย่างฉับพลันของการสั่นของคลื่นแกมมาความถี่สูงทั่วทั้งเปลือกสมอง. คลื่นแกมมามีจังหวะถี่เร็ว, ในราว 25 ถึง 100 เฮิร์ทซ์, ที่เกิดขึ้นพร้อมกับการรับรู้ภายใต้จิตสำนึกในสมองที่มีชีวิต.  (Within 30 seconds of cardiac arrest, in every single rat, there was a transient surge of high-frequency gamma oscillations across the cortex. Gamma waves are the fast rhythms, roughly 25 to 100 hertz, that in living brains accompany conscious perception.)

          ชั่วขณะที่ความคิดเริ่มก่อตัวเป็นรูปเป็นร่างจนคุณสามารถยึดเหนี่ยวเก็บบันทึกมันไว้ในใจได้, ในเสี้ยววินาทีที่ใบหน้าของใครบางคนที่คุณไม่ได้พบเจอมานานกว่า 40 ปี พลันหวนคืนกลับมาสู่ความทรงจำของคุณ. คลื่นแกมมาเหล่านี้ไม่ได้เพียงแค่ปรากฏขึ้นในหนูที่กำลังจะตายเท่านั้น.  (The moment a thought coheres into something you can hold in your mind, the instant of face you have not seen in 40 years suddenly comes back to you. These gamma waves did not just appear in the dying rats.)

          พวกมันมีความสอดคล้องเชื่อมโยงกันเป็นอันหนึ่งอันเดียวกันมากกว่าตอนที่อยู่ในตัวสัตว์ที่มีชีวิตอยู่. การเชื่อมโยงข้ามความถี่ (Cross-frequency coupling), ซึ่งเป็นตัววัดว่าจังหวะที่ช้ากว่าในสมองส่วนหนึ่งไปควบคุมจังหวะเวลาของจังหวะที่เร็วกว่าในสมองอีกส่วนหนึ่งอย่างไรนั้น, ได้เพิ่มขึ้นถึง 5 เท่าในช่วงเวลาที่กำลังจะเสียชีวิต. การที่คลื่นสมองจากสองพื้นที่ที่อยู่ห่างกัน เกิดการทำงานประสานกันเป็นจังหวะเดียวกันอย่างสมบูรณ์ระหว่างพื้นที่สมองส่วนคอร์เทกซ์ที่อยู่ห่างกัน, เพิ่มขึ้นถึง 8 เท่า. สิ่งเหล่านี้คือตัววัดการบูรณาการข้อมูล. และในสมองของสิ่งมีชีวิต, ค่าตัวเลขเหล่านี้จะเพิ่มสูงขึ้นเมื่อคุณกำลังจดจ่ออยู่กับสิ่งใดสิ่งหนึ่งอย่างใกล้ชิด. เมื่อคุณมีความทรงจำที่แจ่มชัด, ยามที่โลกนี้ดูคมชัดและดำรงอยู่ตรงหน้า, ในหมู่หนูที่กำลังจะตาย, ตัวเลขเหล่านั้นกลับเพิ่มขึ้น. มันไม่ได้ลดลงเลย   (They became more coherent than they had been in the living animals. The cross-frequency coupling, that is a measure of how slower rhythms in one brain region modulate the timing of faster rhythms in another, increased by a factor of five during the dying period. Phase locking between distant cortical regions increased by a factor of eight. These are integration measures. In a living brain, those numbers go up when you are paying close attention to something. When you are having a vivid memory, when the world feels crisp and present, in the dying rats, those numbers went up. They did not go down.)

          พวกในพุ่งสูงขึ้น. จากนั้นกิจกรรมต่าง ๆ ก็พังทลายลงสู่ความเงียบงัน. ในปี 2023, บอร์จิกิน (Borjigin) และกัง ชู (Gang Shue), เพื่อนร่วมงานของเธอ, ได้ตีพิมพ์ผลงานวิจัยชิ้นที่สองในวารสารเดียวกัน. คราวนี้ผู้ถูกทดลองไม่ใช่หนูทั้งหลาย. พวกเขาคือคนไข้มนุษย์ 4 ราย ในนห้องICU – ห้องดูอาการ ในสภาพโคม่าที่ใช้เครื่องช่วยพยุงชีพ ซึ่งได้รับการร้องขอจากญาติให้ถอดเครื่องช่วยนี้. ในขณะที่เครื่องวัดคลื่นสัญญาณสมอง ยังคงทำงานได้อยู่.   (They went up. Then the activity collapsed into silence. In 2023, Borjigin and her colleague Gang Shue published a second paper in the same journal. This time the subjects were not rats. They were four human patients in the intensive care unit in coma with life support being withdrawn at family request. Continuous EEG was already running.)

          ผู้ป่วย 2 ใน 4 คน, แสดงให้เห็นถึงรูปแบบเดียวกัน. รังสีแกมมาพุ่งสูงขึ้น. การเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของการเชื่อมต่อสัญญาณประสาทระยะไกลในสมองส่วนนอก.  การเพิ่มขึ้นของกิจกรรมการทำงานในบริเวณรอยต่อกลีบขมับ-กลีบข้าง-กลีบหลัง. บริเวณเปลือกสมองที่มีส่วนเกี่ยวข้องกับประสบการณ์สำนึกจิตในมนุษย์ที่ยังมีชีวิตอยู่.   (Two of the four patients showed the same pattern. A surge of gamma. A surge of long-range cortical coupling. Activity rising in the temporal-parietal-occipital junction. A cortical region that in living people is implicated in conscious experience.)

การนิยาม ถึง จิตสำนึก(Defining consciousness)

          และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในแง่ของความรู้สึกรับรู้ทางกายจากการได้อยู่ภายในร่างกายของตนเอง. ทั้งหมดนี้เกิดขึ้นหลังจากที่หัวใจได้หยุดเต้นไปแล้ว. ทั้งหมดนั้นเกิดขึ้นในขณะที่สมองได้เป็น.  ตามเกณฑ์ทั่วไปทุกประการ. กำลังตาย. โบร์จิกิน และคณะของเธอระมัดระวังเป็นอย่างยิ่งในการอภิปรายเกี่ยวกับบทความชิ้นนั้น   (And specifically in the felt sense of being inside one’s own body. All of it happening after the heart had stopped. All of it happening as the brain was. By every conventional metric. Dying. Borjigin and her group were careful in the discussion of that paper.)

          พวกเขาไม่ได้อ้างว่าคนไข้ทั้งหลายของพวกเขาได้มีประสบการณ์รับรู้การใกล้ตาย. เราไม่สามารถรู้นั่นได้. คนไข้ทั้งหลายไม่ได้รอดชีวิตขึ้นมารายงาน. แต่พวกเขาได้พูดไว้, และนี่คือโฆษณาหรือประโยคที่ยังคงติดอยู่ในใจของผทตอนที่ได้อ่าน, นั่นคือข้อมูลเหล่านี้มีความสอดคล้องกับภาวะตื่นตัวทางสำนึกจิตอย่างรุนแรง (hyper-aroused conscious state) ที่เกิดขึ้นในสมองที่กำลังตาย.  (They did not claim their patients were having a near-death experience. We cannot know that. The patients did not survive to report. But they did say, and this is the line that stayed with me when I read it, that the data are consistent with a hyper-aroused conscious state arising in the dying brain.)

          ผมต้องการที่จะทวนซ้ำนั่น. เพราะผมคิดว่ามันสมควรได้รับการทวนซ้ำ. ข้อมูลเหล่านี้สอดคล้องกับการที่จิตสำนึกมีความเข้มข้นขึ้น ซึ่งแสดงออกผ่านสัญญาณบ่งชี้ของการบูรณาการที่สามารถวัดค่าได้. ในวินาทีทั้งหลายภายหลังจากที่หัวใจหยุด. ในตอนนี้, ก่อนที่ผมจะบอกคุณในอะไรที่ผมคิดว่าสิ่งนี้หมายถึงอะไร,  ผมจำเป็นต้องทำอะไรอื่นอีกครึ่งของงานนี้. เพราะว่าคลื่นแกมมาที่กระชากพุ่งขึ้นมานั้นเป็นการทำงาน. (I want to repeat that. Because I think it deserves repeating. The data are consistent with consciousness intensifying in measurable signatures of integration. In the seconds after the heart stops. Now, before I tell you what I think this might mean, I have to do the other half of the job. Because the gamma surge is activity.)

มันไม่ใช่หลักฐานของประสบการณ์รับรู้. และเพื่อที่จะคิดเกี่ยวกับช่องว่างนั้นได้อย่างชัดเจน} คุณจำเป็นต้องคิดให้ชัดเจนก่อนว่า แท้จริงแล้วจิตสำนึกคืออะไร.จิตสำนึก, เท่าที่แบบจำลองที่ดีที่สุดจะบอกเราได้มันไม่ใช่สิ่ง. ไม่ใช่สสารวัตถุ, ไม่ใช่อวัยวะ, และไม่ใช่แสงเรืองรองที่ถูกเก็บไว้ในเซลล์ใดเซลล์หนึ่งโดยเฉพาะ. มันเป็นรูปแบบทำงาน. การบูรณาการข้อมูลในรูปแบบเฉพาะเจาะจงที่เกิดขึ้นทั่วทั้งระบบกายภาพหนึ่งๆ เพียงระบบเดียวในเวลาทันทีนั้น.  (It is not yet evidence of experience. And to think clearly about that gap, you have to think clearly about what consciousness actually is. Consciousness, as far as the best models can tell us is not a thing. It is not a substance, not an organ, not a glow stored in some particular cell. It is a pattern. A specific kind of integration of information across a single physical system at once.)

          กุยลิโอ โทโนนี ที่ มหาวิทยาลัยแห่งวิสคอนซิน ได้ทำให้แนวคิดนี้เป็นทางการในสิ่งที่เขาเรียกว่า ทฤษฎีข้อมูลบูรณาการ. คริวตอฟ ค็แอกที่สถาบัน อัลเลนได้สานต่องานนั้นไปข้างหน้า. ทำให้ทฤษฎนั้นเป็นเชิงคณิตศาสตร์.   (Giulio Tononi at the University of Wisconsin has formalized this in what he called integrated information theory. Kristof Koch at the Allen Institute has carried the work forward. The theory is mathematical.)

แม้ว่ารายละเอียดเฉพาะเจาะจงจะยังคงเป็นที่ถกเถียงกันอยู่, แต่แนวคิดหลักของมันก็เป็นสิ่งที่ผู้วิจารณ์ส่วนใหญ่ยอมรับ.สิ่ งที่ทำให้สมองมีสำนึกของจิต ไม่ใช่จำนวนของเซลล์ประสาททั้งหลาย, แต่เป็นวิธีการที่ข้อมูลถูกเชื่อมโยงและบูรณาการเข้าด้วยกันระหว่างเซลล์เหล่านั้น.   (It is contested in its specifics, but the central idea is one most of its critics accepts. That what makes a brain conscious is not the number of neurons, but the way information is integrated across them.)

การระบุอัตลักษณ์ และ รูปแบบทั้งหลาย (Identify and patterns)

          ความสมบูรณ์มั่งคั่งของความเชื่อมโยงเชิงเหตุและผล, รูปแบบ. คุณไม่ใช่ 86 พันล้านเซลล์ประสาททั้งหลายนั้น. คุณคือรูปแบบของเหล่าเซลล์ประสาททั้งหลายนั้นทำขึ้นเมื่อพวกเขาได้สอดประสานพ้องกัน. ผมได้เรียนรู้บทเรียนเหล่านี้เมื่อตอนผมเป็นหนุ่ม. ถึงแม้ว่าผมไม่ได้มีคำพูดทั้งหลายอะไรเกี่ยวกับมัน.   (The richness of the causal connections, the pattern. You are not 86 billion neurons. You are the pattern those neurons make when they synchronize. I learned this lesson when I was young. Though I did not have the words for it then.)

          ภรรยาคนแรกขแองผม, อาร์ลีน, ตายด้วยวัณโรค. เธออายุ 25 ปี. และวิ่งนั้นที่ผมจำได้ถึงการยืนอยู่ในห้องภายหลังที่ร่างนั้นนินิยู่ไม่มีอาร์ลีน. นั่ยคือคาร์บอนและแคลเซี่ยมและไฮโดรเจน. รูปแบบนั้นคืออะไรที่จากไป. รูปแบบนั้นได้คือทุกสิ่ง.   (My first wife Arlene died of tuberculosis. She was 25 years old. And the thing I remember standing in the room after was that body lying there is not Arlene. That is the carbon and the calcium and the hydrogen. The pattern is what is gone. The pattern was everything.)

ดังนั้น, เมื่อราถามว่าอะไรตาย, คำตอบก็คือรูปแบบ. อะตอมทั้งหลายยังคงอยู่. ทุกอะตอมคาร์บอนในสมองของคุณในตอนนี้จะดำเนินต่อไปในการมีอยู่มาเป็นพันล้านทั้งหลายของปีทั้งหลาย. พวกมันส่วนใหญ่จะผ่านเข้าไปในตัวสิ่งมีชีวิต, พืชชนิดอื่น, มหาสมุทรแห่งอื่น, และดวงดาวดวงอื่นๆทั้งหลาย.   (So, when we ask what dies, the answer is the pattern. The atoms remain. Every carbon atom in your brain right now will continue existing for billions of years. Most of them will pass through creatures, other plants, other oceans, other stars.)

          คาร์ล เซแกนเคยกล่าวไว้อย่างสวยงามว่า, พวกเราถูกสร้างขึ้นมาจากสสารของดวงดาว, และหลังจากที่เราจากไป, เราก็กลับไปเป็นสสารของดวงดาวอีกครั้ง. ลองพิจารณาอะตอมคาร์บอนหนึ่งอะตอม. ในตอนนี้, มันเป็นส่วนหนึ่งของสารสื่อประสาทใน จุดประสานประสาท ในฮิปโปแคมปัสของคุณ. มันกำลังมีส่วนร่วมในวินาทีนี้เลย, ในการถอดรหัสอะไรก็ตามที่คุณกำลังให้ความสนใจอยู่.   (Carl Sagan said this beautifully, we are made of star stuff, and after we go, we go back to being star stuff. Take a single carbon atom. Right now, it is part of a neurotransmitter in a synapse in your hippocampus. It is participating this very second in the encoding of whatever it is you are paying attention to.)

          ใน 6 เดือน, มันอาจจะอยู่ในข้าววีตที่แคนซัส. ในหนึ่งทศวรรษอยู่ในปลาในมหาสมุทรแปซิฟิค. ในหนึ่งล้านปี, ถูกกักอยู่ในหินปูนที่ก้นแอ่งมหาสมุทร. ในหนึ่งพันล้านปี, หากเกิดการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกที่เหมาะสม, ก็จะถูกผลักกลับออกไปในอวกาศ. (In 6 months, it might be in a wheat plant in Kansas. In a decade in a fish in the Pacific. In a million years, locked into limestone at the bottom of an ocean basin. In a billion years, given the right tectonic motion, ejected back into space.)

          อะตอมนั้นไม่ได้เปลี่ยนแปลง. อะตอมนั้นจำไม่ได้. อะตอมนั้นไม่ได้ห่วงใยใด. อะไรที่เปลี่ยนแปลงคืออะไรที่อะตอมนั้นกำลังเข้าไปมีส่วนร่วม. สิ่งที่สูญสลายไปหลังจากนั้นก็คือ คอนเนกโตม – โครงข่ายเส้นประสาทในสมอง.  จุดเชื่อมประสานเซลล์ประสาทกว่า 100 ล้านล้านแห่ง, ซึ่งแต่ละแห่งถูกปรับแต่งมาโดยประสบการณ์เฉพาะตัวของคุณตลอดหลายทศวรรษที่ผ่านมา  (The atom does not change. The atom does not remember. The atom does not care. What changes is what the atom is participating in. What is lost then is the connectome⁹. 100 trillion synapses, each one tuned by decades of your specific experience.)

          ⁹ Connectome (คอนเน็กโทม) คือ "แผนที่แสดงการเชื่อมต่อของระบบประสาทในสมอง" แบบครบวงจร เปรียบเสมือน "แผนผังการเดินสายไฟ" หรือ "แผนที่จราจร" ที่บอกว่าเซลล์ประสาทหรือแต่ละส่วนของสมองนั้นเชื่อมโยงถึงกันอย่างไร

ประเภทของคอนเน็กโทม

• คอนเน็กโทมเชิงโครงสร้าง (Structural Connectome): แผนที่แสดงเส้นทางกายวิภาคหรือสายไฟจริงๆ ที่เชื่อมต่อระหว่างเซลล์ประสาทหรือบริเวณต่างๆ ของสมอง
• คอนเน็กโทมเชิงฟังก์ชัน (Functional Connectome): แผนที่แสดงการทำงานและการสื่อสารร่วมกันระหว่างบริเวณต่างๆ ของสมองในขณะที่ทำกิจกรรมหรือพักผ่อน (ไม่ใช่แค่การต่อกันทางกายภาพ)
• คอนเน็กโทมเชิงเคมี (Chemical Connectome): แผนที่แสดงว่าเซลล์ประสาทแต่ละตัวปล่อยสารสื่อประสาทชนิดใด และตอบสนองต่อสารเคมีแบบไหน

         

          ความแข็งแกร่งของทุกๆ การเชื่อมต่อของจุดเชื่อมประสานเซลล์ประสาท, การวางเครือข่ายที่แม่นยำของทุกๆ แขนงเดนไดรต์. นั่นคือบันทึกของใบหน้าทุกใบที่คุณเคยรัก. ทุกเพลงที่คุณได้เคยรู้จัก. ทุกบ่ายแก่ๆที่คุณเคยอายุ 6 ขวบและแสงสว่างส่องผ่านเข้ามาทางหน้าต่างครัวที่มุมพิเศษเฉพาะ. น้ำหนักไซแนปส์ (synaptic weights) คือโครงสร้างทางกายภาพ,  แต่พวกเขามีความหมายก็ต่อเมื่อมีกระแสกิจกรรมทางไฟฟ้าไหลผ่านพวกเขาเท่านั้น.   (The strength of every synaptic connection, the precise wiring of every dendritic branch¹⁰. That is the recording of every face you have ever loved. Every song you have known. Every late afternoon when you were 6 years old and the light came through the kitchen window at a particular angle. The synaptic weights are physical structures, but they only have meaning when the electrical activity flows through them.)

          ¹⁰ dendritic branch แปลว่า "แขนงเดนไดรต์" หรือ "การแตกกิ่งก้านของเดนไดรต์" โดยมีความหมายแยกตามบริบทที่นำไปใช้ดังนี้ครับ:

1. บริบททางชีววิทยาและระบบประสาท (พบบ่อยที่สุด)

หมายถึง ส่วนของใยประสาท "เดนไดรต์" (Dendrite) ที่แตกแขนงออกไปคล้ายกิ่งไม้ จากตัวเซลล์ประสาท (Neuron)

• หน้าที่: ทำหน้าที่คล้ายเสาอากาศคอยรับกระแสประสาทหรือสัญญาณไฟฟ้าเคมีจากเซลล์ประสาทตัวอื่นๆ
• คำศัพท์ใกล้เคียง: Dendritic arborization หมายถึง การแตกกิ่งก้านสาขาของเดนไดรต์ทั้งหมดรวมกันในเซลล์นั้นๆ

 

          บทเพลงต้องการวงออเครสตร้า. ปราศจาก ATP, ปราศจากการสูบฉีดไอออนต้านความเข้มข้นอย่างไม่หยุดยั้งในทุกวินาที, ดนตรีก็คงต้องจบลง. อะตอมยังคงอยู่. รูปแบบสลายตัว.และรูปแบบนั้น ไม่เคยถูกสร้างขึ้นจากสิ่งอื่นใดเลย นอกเหนือไปจากกระบวนการที่ดำเนินอยู่ล่วงไปอย่างต่อเนื่อง. ไม่มีเนื้อสารของจิตวิญญาณที่แยกต่างหากมารองรับมันไว้. มีเพียงสิ่งนี้เท่านั้น. การหิวกระหายพลังงานอย่างต้อเนื่องในการเผาผลาญ ATP, และสูบฉีดไอออนของเซลล์ 8.6 หมื่นล้านเซลล์ร่ายรำและร่วมกันสร้างสรรค์สิ่งที่คุณเรียกมันว่า 'ตัวฉัน' ขึ้นมาอย่างสอดประสานเป็นหนึ่งเดียว.  (The score requires an orchestra. Without ATP, without the relentless second-by-second pumping of ions against gradients, the music stops. The atoms persist. The pattern dissolves. And the pattern was never made of anything other than ongoing process. There was no separate soul substance underwriting it. There was just this. The continuous energy-hungry ATP-burning, ion-pumping dance of 86 billion cells generating in their synchronized whole, the thing you have been calling I.)

          ในตอนนี้, ผมได้สัญญาว่าจะบอกคุณอะไรที่เรารู้อย่างแน่นหนา แลอะไรที่เรายังคงคาดเดาอยู่. ให้ผมทำนั่น. เพราะว่า ความซื่อตรงเป็นประเด็นทั้งปวงของกิจกรรมนี้. (Now, I promised to tell you what we know firmly and what we are still guessing about. Let me do that. Because the honesty is the whole point of the exercise.)

ข้อจำกัดและข้อเท็จจริงทางวิทยาศาสตร์ (Scientific limits and fact)

          อะไรคือของแข็ง? ภาวการณ์ทำงานของเมตาโบลิซึม - ระบบเผาผลาญ ดิ่งเหวหลังจากหัวใจหยุดเต้น. หน้าต่าง 6 ถึง 12 วินาทีของจิตสำนึกสูญเสียไป. ATP ลดลงเป็นลำดับขั้นตอน. คลื่นการสูญเสียขั้วจากการขาดออกซิเจน. สิ่งเหล่านี้ได้รับการตรวจวัดในตัวอย่างสัตว์ทดลองจำนวนนับไม่ถ้วน, และได้รับการยืนยันในเปลือกสมองของมนุษย์ระหว่างการเฝ้าติดตามทางศัลยประสาท. คุณสามารถใส่ตัวเลขในทุกขั้นตอนได้, คุณสามารถทำซ้ำทุกการสังเกตการณ์ในห้องปฏิบัติการต่างๆ ได้. (What is solid? The metabolic cliff after cardiac arrest. The 6-to-12 second window of consciousness loss. The ATP depletion sequence. The anoxic depolarization wave. These have been measured in countless animal preparations and confirmed in human cortex during neurosurgical monitoring. You can put numbers on every step. You can replicate every observation across labs.)

          นี้คือตำราเรียนจิตวิทยาในตอนนี้. พนันกับมันได้เลย เหมือนที่คุณเดิมพันกับกฎข้อที่สองของอุณหพลศาสตร์. สิ่งที่มีหลักฐานสนับสนุนเป็นอย่างดี, ก็คือการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของคลื่นแกมมาของบอร์จิกินในวัยเยาว์. ข้อมูลในหนูทดลองมีความน่าเชื่อถือสูง, มีการทำซ้ำ, มีกลุ่มควบคุม, และมีขนาดตัวอย่างที่ใหญ่. ข้อมูลในมนุษย์, และผมอยากจะตรงไปตรงมา, ก็คือมีผู้ป่วย 4 ราย ซึ่ง 2 รายในนั้นแสดงให้เห็นถึงรูปแบบดังกล่าว. สิ่งนั้นไม่ใช่ว่าจะไม่มีนัยสำคัญ ลักษณะเฉพาะนั้นเด่นชัดและสอดคล้องกับผลที่พบในหนูทดลอง. (This is textbook physiology now. Bet on it like you bet on the second law of thermodynamics. What is well supported, but young Borjigin’s gamma surge. The rat data is robust, replicated, large sample controlled. The human data is, and I want to be honest, four patients, two of whom showed the pattern. That is not nothing. The signature is striking and consistent with what was seen in rats.)

          นั่นไม่ใช่เรื่องเล็กน้อยเลย (หรือ: นั่นไม่ใช่ว่าจะไม่มีความหมายอะไรเลย) รอยโรค/ลักษณะเด่น/สัญญาณทางชีวภาพนั้นเด่นชัดมาก และสอดคล้องกับสิ่งที่พบในหนู. ผู้ป่วยที่เสียชีวิตในขณะที่ติดอุปกรณ์ตรวจวัดคลื่นไฟฟ้าสมองความหนาแน่นสูง (High-density EEG) อยู่แล้วนั้น เป็นเรื่องที่เกิดขึ้นได้ยาก และคาดว่าจำนวนผู้ป่วยในลักษณะนี้จะมีแนวโน้มเพิ่มขึ้น.   (But it has not been replicated by other labs in large human samples because the experimental conditions are extraordinarily difficult to capture. Patients dying with continuous high-density EEG monitoring already in place are rare. Expect the number to grow.)

          ในตอนนี้,  หากมองว่าการเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วของคลื่นสมองแกมมา (Gamma surge) ในมนุษย์เป็นสัญญาณที่มีนัยสำคัญและควรค่าแก่การพิจารณาอย่างจริงจัง, (แต่ยังไม่ถือเป็นข้อเท็จจริงที่สรุปแน่ชัดแล้ว). อะไรคือสิ่งที่เป็นไปได้หรือน่าบ่งชี้, แต่ยังคงเป็นประเด็นที่ถกเถียงกันอยู่. ความเชื่อมโยงระหว่างการพุ่งสูงขึ้นของคลื่นแกมมา กับประสบการณ์เฉียดตายที่ถูกบอกเล่า.  (Right now, treat the gamma surge in humans as a real signal worth taking seriously, not yet as a settled fact. What is suggestive, but contested. The connection between the gamma surge and reported near-death experiences.)

          แซม พาร์เนีย จาก NYU Langone เป็นผู้ดำเนินโครงการวิจัย Aware ซึ่งเป็นการทดลองเชิงสุ่มแบบไปข้างหน้าขนาดใหญ่ในกลุ่มผู้รอดชีวิตจากภาวะหัวใจหยุดเต้น. เขามีบันทึกกรณีศึกษาที่ผู้รอดชีวิตรายงานว่าตนเองรับรู้ถึงเหตุการณ์ต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในระหว่างที่กำลังถูกกู้ชีพ (ปั๊มหัวใจ) ซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่พวกเขาไม่น่าจะมองเห็นได้ด้วยตาเนื้อ (ตาปกติ) ของตนเอง.  (Sam Parnia at NTU Langone runs the Aware studies, large prospective trials of cardiac arrest survivors. He has documented cases where survivors report awareness of events that look place their resuscitation, events they could not have seen with their physical eyes.)

          พิม แวน ลอมเมล, แพทย์โรคหัวใจ, ได้ตีพิมพ์บทความการศึกษาเชิงคาดการณ์ลงใน The Lancet ในปี 2001. ผู้รอดชีวิตจากภาวะหัวใจหยุดเต้นจำนวน 344 คน. 18% รายงานว่าเคยมีประสบการณ์ที่จำได้ในบางลักษณะ. ลักษณะอาการที่ปรากฏมีความสอดคล้องกันอย่างน่าทึ่งในทุกวัฒนธรรมเชื่อถือทั้งหลาย. ไม่ว่ามันจะเป็นการรับรู้ที่เกิดขึ้นจริงในช่วงเวลาที่สมองไม่น่าจะสามารถรับรู้ได้, หรือเป็นเพียงการสร้างความทรงจำขึ้นมาใหม่ในช่วงระยะฟื้นตัวก็ตาม, สิ่งนั้นยังคงเป็นประเด็นที่เปิดกว้างอย่างแท้จริง. เดิมพันทีละน้อย, แล้วการเก็งกำไรคืออะไร?  (Pim van Lommel, a Dutch cardiologist, published a prospective study in The Lancet in 2001. 344 cardiac arrest survivors. 18% reported some kind of recalled experience. The phenomenology is strikingly consistent across cultures. Whether it represent real perception during a period when the brain should have been incapable of perceiving or memory reconstruction during the recovery phase, that remains genuinely open. Bet small. What is speculation?)

 

          อะไรก็ตามที่ฉันหรือใครก็ตามอาจจะพูดเกี่ยวกับความรู้สึกของสภาวะคลื่นสมองแกมมาพุ่งสูงจากภายใน.เราไม่สามารถรู้ได้โดยตรง. เราไม่สามารถทำแผนที่เชิงฟิสิกส์. แต่ปรากฏการณ์วิทยา, ว่าสิ่งนั้นเป็นอย่างไรนั้น, ในตอนนี้ยังคงอยู่เหนือขอบเขตที่เครื่องมือวัดทางวิทยาศาสตร์จะเข้าถึงได้.    (Anything I or anyone else might say about what the gamma surge feels like from inside. We do not know. We cannot know directly. We can map the physics. But phenomenology, the what it is like, is for now beyond instrumentation. If anyone tells you otherwise, count your wallet.)

การวางยาสลบ และอัตราการเสียชีวิต (Anesthesia and mortality)

          มีอีกประเด็นหนึ่งที่ผมอยากชี้ให้เห็น เพราะวิสัญญีแพทย์รู้เรื่องนี้กันเงียบๆ มากว่า 50 ปีแล้ว, และโรงเรียนแพทย์บางครั้งก็พูดถึงเรื่องนี้, แต่บางครั้งก็ไม่ได้พูดถึง. การดมยาสลบทุกครั้งที่คุณเคยได้รับมา, การผ่าตัดไส้ติ่งทุกครั้ง การผ่าฟันคุดทุกซี่, การผ่าตัดเปลี่ยนข้อสะโพกทุกข้าง, ล้วนเป็นการซักซ้อมทีละน้อยอย่างระมัดระวังและผันกลับคืนสู่สภาพเดิมได้, ของกระบวนการตอบสนองทางโมเลกุลแบบลูกโซ่ที่ผมเพิ่งได้อธิบายไป. (There is one more thing I want to point at because anesthesiologists have known it quietly for 50 years, and medical schools sometimes mention it and sometimes do not. Every general anesthesia you have ever received, every appendectomy, every wisdom tooth, every hip replacement is a partial, reversible, carefully titrated rehearsal of the molecular cascade I have just described.)

          โพรโพฟอล, ยาสีขาวน้ำนมที่ทำเอาคนไข้ผ่าตัด ภายใน 15 วินาที, ออกฤทธิ์โดยการเพิ่มการทำงานของ กาบา-เอ (GABA-A). GABA, คือระบบสารสื่อประสาทชนิดยับยั้งหลักในสมอง, ทำหน้าที่ช่วยลดหรือยับยั้งการทำงานของเซลล์ประสาท เพื่อช่วยให้สมองผ่อนคลายและรักษา. การเพิ่มกิจกรรมของสาร GABA จะทำให้เซลล์ประสาทเกิดภาวะไฮเปอร์โพลาไรเซชัน (Hyperpolarization) ซึ่งเซลล์ประสาทที่อยู่ในภาวะนี้จะส่งจุดระเบิดประจุ/สัญญาณ ได้ยากขึ้น.

    (Propofol¹¹, the milky white drug that puts a surgical patient under in 15 seconds, works by enhancing the activity of GABA-A receptors¹². GABA is the brain’s main inhibitory neurotransmitter system. Boosted GABA activity hyperpolarizes neurons. Hyperpolarized neurons are harder to fire.)

          ¹¹ โพรโพฟอล (Propofol) คือ ยาสลบหรือยาระงับความรู้สึกชนิดฉีดเข้าหลอดเลือดดำ ที่มีฤทธิ์เร็ว ทำให้ผู้ป่วยเคลิ้มหลับหรือหมดสติอย่างรวดเร็วเพื่อใช้ในการผ่าตัดหรือทำหัตถการต่างๆ

ข้อมูลสำคัญเกี่ยวกับโพรโพฟอล

• ชื่อเรียกอื่น: มักถูกเรียกว่า "ยาน้ำนม" เนื่องจากตัวยามีลักษณะเป็นของเหลวสีขาวขุ่นคล้ายน้ำนม
• การใช้งาน: ใช้สำหรับการนำสลบ (ทำให้หลับก่อนผ่าตัด), รักษาระดับการสลบ, หรือใช้ระงับความรู้สึกระหว่างการทำหัตถการ เช่น การส่องกล้อง
• ลักษณะการออกฤทธิ์: ออกฤทธิ์ไวภายใน 15–30 วินาทีหลังฉีด และหมดฤทธิ์เร็ว ทำให้ผู้ป่วยฟื้นตัวได้ไว
• ความปลอดภัย: เป็นยาอันตรายที่มีฤทธิ์แรง ต้องใช้ภายใต้การดูแลของแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านวิสัญญีวิทยา และต้องทำในสถานพยาบาลที่มีเครื่องมือช่วยชีวิตและอุปกรณ์ติดตามสัญญาณชีพพร้อมเพรียงเท่านั้น

     ¹² GABA-A receptors (ตัวรับแกมมาอะมิโนบิวทิริก ชนิดเอ) แปลว่า "ตัวรับสารสื่อประสาท GABA ชนิด A" ในระบบประสาทส่วนกลาง

หน้าที่และการทำงานสำคัญ

• ทำหน้าที่เป็น "เบรก" ของสมอง: เป็นตัวรับสารสื่อประสาทชนิดยับยั้ง (Inhibitory neurotransmitter) ช่วยลดการส่งสัญญาณประสาทที่มากเกินไป ทำให้สมองและร่างกายรู้สึกสงบ
• ช่องทางไอออน: เป็นตัวรับแบบไอโอโนโทรปิก (Ionotropic receptor) เมื่อสาร GABA มาเกาะ จะเปิดช่องทางให้ไอออนคลอไรด์ (Cl⁻) ไหลเข้าสู่เซลล์ ทำให้เซลล์ประสาทมีประจุลบมากขึ้น (Hyperpolarization) ยิงสัญญาณได้ยากขึ้น
• การตอบสนองรวดเร็ว: ออกฤทธิ์ทันทีทันใด (Fast-acting) ในการลดความตื่นตัวและความวิตกกังวล
• เกี่ยวข้องกับการนอนหลับและความเครียด: การกระตุ้นตัวรับนี้ช่วยส่งเสริมการเข้าสู่ภาวะหลับลึก และลดความกังวล
• เป้าหมายของยาบางชนิด: เป็นจุดที่ยาคลายเครียดหรือยานอนหลับ เช่น กลุ่มเบนโซไดอะซีพีน (Benzodiazepines อาทิ Diazepam, Alprazolam) เข้ามาจับ เพื่อช่วยเพิ่มความไวของตัวรับต่อ GABA ทำให้รู้สึกผ่อนคลายและง่วงนอน

การทำงานที่สอดประสานกันในระยะไกลระหว่างสมองส่วนเปลือกสมอง – คอร์เทกซ์เกิดการเสื่อมถอยลง. รูปแบบที่เราเรียกว่าจิตสำนึกนั้น, กำลังแตกสลายออกเป็นเสี่ยงๆ. ฟังดูคุ้นๆไหม? มันคือกระบวนการต่อเนื่องแบบเดียวกันกับภาวะเซลล์เสื่อมสภาพจากการขาดออกซิเจน. แค่ได้ใช้เส้นทางผ่านขั้นตอนระหว่างขั้นตอนระหว่างกลางที่แตกต่างไป. และ, คำสำคัญที่สุดเลยก็คือ, มันสามารถเปลี่ยนกลับมาเหมือนเดิมได้. วิสัญญีแพทย์จะคงคุณไว้ที่ระดับความลึกของการสลบระดับหนึ่ง, เมื่อยาถูกเผาผลาญ, การทำงานที่สอดประสานกันของสมอง. การสอดประสานก็จะกลับคืนมา. และคุณก็ตื่นขึ้น.  (The long-range synchronization between cortical regions degrades. The pattern we call consciousness fragments. Sound familiar? It is the same cascade as anoxic depolarization. Just routed through a different intermediate step. And, this is the critical word, reversable. The anesthesiologist holds you at a particular depth. The drug is metabolized. The synchronization returns. You wake up.)

          การประสานข้อมูลกลับมา. คุณก็ตื่นขึ้น. เมื่อเราทำการวางยาสลบ มันเหมือนกับการที่เราพาสมองไปจ่ออยู่ที่ริมหน้าผาอย่างแท้จริง, แล้วจึงพามันเดินกลับลงมา. และคีตามีน, ปัจจุบันคีตามีนถูกใช้อย่างแพร่หลายสำหรับอาการซึมเศร้าที่ดื้อต่อการรักษา, และเมื่อใช้ในปริมาณที่สูงขึ้น มันจะทำให้เกิดประสบการณ์หลุดออกจากร่างหรือแยกตัวออกจากความเป็นจริง ซึ่งบางครั้งเรียกว่า K-hole.  (The synchronization returns. You wake up. When we do anesthesia, we are quite literally taking the brain to the edge of the cliff and walking it back. And ketamine. Ketamine is now widely used for treatment-resistant depression, and at higher does it produces the dissociative experiences sometimes called K holes.)

ประสบการณ์ที่มีลักษณะทางปรากฏการณ์วิทยาคล้ายคลึงกับรายงานของผู้รอดชีวิตจากภาวะเฉียดตาย. คาร์ล แจนเสน, จิตแพทย์ชาวอังกฤษ, ได้เขียนหนังสือที่ละเอียดรอบคอบเล่มหนึ่งเกี่ยวกับความคาบเกี่ยวกันนี้ในปี 1997. เคตามีน (Ketamine) จะเข้าไปยับยั้งตัวรับ NMDA. ตัวรับ NMDA เหล่านี้มีความเกี่ยวข้องอย่างหนาแน่นกับกลูตาเมตที่เกิดขึ้นตามมาหลังจากการขาดแคลน ATP ในสภาวะที่ขาดพลังงานอย่างรุนแรงที่ความตาย. กลไกทางเภสัชวิทยา (ผลของยา/สารเคมี) ไม่ได้เหมือนกันกับการตายเสียทีเดียว, แต่มันเป็น, และผมอยากใช้คำนี้อย่างระมัดระวัง, คือคำว่า “ใกล้เคียง”.   (Experiences that phenomenologically resemble the reports from near-death survivors. The British psychiatrist Karl Jansen wrote a careful book about this overlap in 1997. Ketamine blocks NMDA receptors. NMDA receptors are densely involved in the glutamate¹³ that follows ATP depletion at death. The pharmacology is not identical to dying, but it is, and I want to use this word carefully, adjacent.)

          ¹³ กลูตาเมต (Glutamate) คือเกลือหรือไอออนของกรดกลูตามิก (Glutamic acid) ซึ่งเป็นกรดอะมิโนชนิดหนึ่งที่เป็นส่วนประกอบของโปรตีน และร่างกายมนุษย์สามารถสร้างขึ้นได้เองตามธรรมชาติ [1, 2]

หน้าที่และบทบาทสำคัญของกลูตาเมต

• ให้รสอูมามิ (Umami): กลูตาเมตเป็นสารที่ทำให้เกิดรสชาติ "อูมามิ" หรือรสกลมกล่อม ซึ่งเป็นรสชาติที่ 5 นอกเหนือจาก เปรี้ยว เค็ม หวาน และขม พบได้ตามธรรมชาติในอาหารหลายชนิด เช่น มะเขือเทศ ชีส เนื้อสัตว์ สาหร่าย และนม [1, 2, 3]
• เป็นสารสื่อประสาท (Neurotransmitter): ในระบบประสาท กลูตาเมตทำหน้าที่เป็นสารสื่อประสาทกระตุ้น (Excitatory neurotransmitter) ที่สำคัญที่สุดในสมอง ทำหน้าที่ส่งสัญญาณระหว่างเซลล์ประสาท ช่วยในเรื่องการเรียนรู้และความทรงจำ [1, 2]
• ส่วนประกอบของผงชูรส: เมื่อนำกลูตาเมตมาจับคู่กับโซเดียม จะกลายเป็น โมโนโซเดียมกลูตาเมต (Monosodium Glutamate หรือ MSG) หรือที่เรารู้จักกันทั่วไปคือ ผงชูรส ซึ่งองค์การอาหารและยา (FDA) และองค์การอนามัยโลก (WHO) จัดให้อยู่ในกลุ่มความปลอดภัยสำหรับการบริโภค

          นี่คือจุดปรับเทียบปริมาณยาที่ผมจำเป็นต้องทำเพราะการเปรียบเทียบนี้จะสมเหตุสมผล ก็ต่อเมื่อตัวเลขถูกต้องเท่านั้น. ยาระงับความรู้สึกโพรโพฟอล (Propofol) ปริมาณหนึ่งโดส (Bolus) ที่เพียงพอสำหรับนำสลบในผู้ใหญ่ มีราคาประมาณสองถึงห้าดอลลาร์ในราคาขายส่งของโรงพยาบาล. การระงับความรู้สึก (การดมยาสลบ/ฉีดยาชา) เพียงหนึ่งครั้งในโรงพยาบาลของสหรัฐอเมริกา มีค่าใช้จ่ายอยู่ที่ประมาณ 800 ถึง 4,000 ดอลลาร์สหรัฐ (ขึ้นอยู่กับความซับซ้อนของหัตถการ) โดยคำนวณรวมตั้งแต่ค่ายา ค่าอุปกรณ์ ค่าระบบติดตามสัญญาณชีพ เงินเดือนของวิสัญญีแพทย์ ไปจนถึงต้นทุนการฝึกอบรมแพทย์ประจำบ้านที่เป็นเบื้องหลังของเงินเดือนนั้น.  (Here is the dose calibration point I have to make because the comparison only lands if the numbers are right. A bolus of propofol sufficient to induce general anesthesia in an adult cost about two to five dollars at hospital wholesale. A single anesthesia event in an American hospital, counting drug, equipment, monitoring, the anesthesiologist’s salary, the residency training behind that salary, runs anywhere from 800 to 4,000 dollars depending on procedure complexity. The global anesthesia drug market is roughly 20 billion dollars a year.)

ปฏิกิริยาลูกโซ่ในแบบฉบับของร่างกายเอง, สิ่งที่จะเกิดขึ้นเมื่อหัวใจหยุดเต้น, นั้นไม่มีผู้บริการจัดหาให้. มันทำงานด้วยกลไกทางเภสัชวิทยาและสารเคมีในระบบประสาทของมันเอง, และจะดำเนินไปจนเสร็จสิ้นกระบวนการภายในเวลาประมาณ 6 ถึง 10 นาที หากไม่มีใครเข้าไปขัดขวาง. ไม่ว่าจะเกิดอะไรขึ้นก็ตาม, คุณไม่ควรทึกทักเอาเองจากสิ่งที่ผทเพิ่งพูดไปว่า, มีประสบการณ์อันน่ารื่นรมย์หรือน่าตื่นรู้บางอย่างที่ควรค่าแก่การแสวงหา ณ วินาทีชีวิตที่เฉียดใกล้ความตาย. วิสัญญีแพทย์ตรึงคุณไว้ที่เส้นแบ่งความเป็นความตาย, ด้วยยาไม่กี่มิลลิกรัม, อุปกรณ์เฝ้าติดตามอาการมูลค่าหลายหมื่นดอลลาร์, และการฝึกฝนอบรมมานานหลายทศวรรษ.   (The body’s own version of the cascade, the one that runs when the heart stops, has no provider. It runs on its own pharmacology with its own neurochemicals, and it runs all the way to completion in roughly six to 10 minutes if no one intervenes. You should not, under any circumstances, take what I have just told you as a suggestion that there is some pleasant or revealing experience to be sought at the edge of death. The anesthesiologist holds you at the edge with milligrams of drug and tens of thousands of dollars of monitoring equipment and decades of training.)

 

หน้าผานั่นเป็นทางหนึ่ง. สิ่งที่ฉันกำลังชี้ให้เห็นนั้น เป็นสิ่งที่มีความละเอียดอ่อน. กลไกการดับสูญของจิตสำนึกเมื่อยามเสียชีวิต มีลักษณะพื้นฐานไม่ต่างไปจากกลไกที่กดจิตสำนึกให้ดับลงในระหว่างการผ่าตัดในแต่ละวัน.  วิถีโมเลกุลแบบเดียวกัน, การสูญเสียสภาพประจุลบสูงเกิน (ไฮเปอร์โพลาไรเซชัน) แบบเดียวกัน, การสูญเสียการบูรณาการแบบเดียวกัน, เพียงแต่แบบหนึ่งเกิดขึ้นแบบผันกลับได้, ส่วนอีกแบบหนึ่งผันกลับไม่ได้. เราได้ทำแผนที่เภสัชวิทยาของการตายอย่างเงียบๆ และแม่นยำ, จนเราสามารถเดินไปถึงขอบเหวของความตายและกลับมาได้เป็นประจำ.  (The cliff itself is one way. What I am pointing at us something subtler. The mechanisms by which consciousness dissolves at death are not different in kind from the mechanisms by which consciousness is suppressed in surgery every day. The same molecular pathways, the same hyperpolarization, the same loss of integration, just one is held reversibly and one is not. We have in a quiet way mapped the pharmacology of dying so precisely that we routinely walk to its edge and come back.)

มรดก และ ฟิสิกส์ (Legacy and physics)

          ผู้คนที่คุณรักและได้สูญเสียไปแล้ว, ไม่มีโอกาสได้รับความสุขสบายจากการเดินทางไปกลับครั้งนั้น, แต่กลไกทางเภสัชวิทยาที่ทำงานอยู่ในเซลล์ของพวกเขาก็เป็นแบบเดียวกันกับที่กำลังทำงานอยู่ในเซลล์ของเรา. ดังนั้น, เลิกจับชีพจรของตัวเองได้แล้ว. ปล่อยให้ผมได้โอบกอดเธอในจุดที่ผมควรจะโอบกอด. อะตอมในร่างกายของคุณ ที่อยู่รายรอบบนมาเป็นพันล้านปีแล้ว. เกือบทุกธาตุหนัก, คาร์บอนในดีเอ็นเอของคุณ, ธาตุเหล็กในเลือดของคุณ, แคลเซียมในกระดูกของคุณ ล้วนถูกสร้างขึ้นในแกนกลางของดาวฤกษ์ที่ระเบิดไปก่อนที่ดวงอาทิตย์จะถือกำเนิดขึ้น.   (The people I have loved and lost did not have the luxury of that round trip, but the pharmacology is the same one running in their cells and ours. So, take your fingers off your pulse. Lert me close where I should close. The atoms in your body have been around for billions of years. Almost every heavy element, the carbon in your DNA, the iron in your blood, the calcium in your bones, was forged in the core of a star that exploded before the sun was born.) 

          คุณคือการรวมตัวกันเพียงชั่วคราวของสสารที่เก่าแก่มาก. เมื่อการรวมตัวนั้นสิ้นสุดลง, สสารเหล่านั้นก็จะกลับคืนสู่การหมุนเวียนอีกครั้ง. บางส่วนของมันจะไปอยู่ในต้นไม้ในอีกหนึ่งร้อยปีข้างหน้า. บางส่วนจะไปอยู่ในตัวของอีกคนในอีกหนึ่งพันปี. บางส่วนของมัน, หากให้เวลาเจ้านั่นนานพอ, ก็จะไปอยู่ในดาวดวงถัดไป. นั่นคือการสนทนาของสสาร.   (You are a temporary arrangement of very old material. When the arrangement ends, the material returns to circulation.  Some of it will be in a tree in a hundred years. Some of it in another person in a thousand.  Some of it, given long enough, will be in the next star. That is conversation of matter.)

          นั่นคือฟิสิกส์. สิ่งที่ไม่ถูกรักษาไว้คือรูปแบบ, เซลล์ 86 พันล้านเซลล์ได้ร่ายรำประสานสอดคล้องกัน ของ อิออน และกลูตาเมต และคลื่นแกมมา และ ประสบการณ์การรับรู้ความรู้สึกที่ถูกสร้างขึ้นใหม่. นั่นคือกระบวนการ. กระบวนการจะไม่ถูกจัดเก็บ. กระบวนการจะคงอยู่เฉพาะขณะที่มันกำลังทำงานอยู่เท่านั้น.  (That is physics. What is not conserved is the pattern. The pattern that is you, the 86 billion cells synchronized dance of ions and glutamate and gamma waves and reconstructed sensory experience. That is a process. Processes are not stored. Processes only exist while they are running.)

           

          แม่ของผมมักจะพูดถึงคนที่ล่วงลับไปแล้วว่า, พวกเขาจะยังคงมีชีวิตอยู่ต่อไปในใจของผู้คนที่รักพวกเขา. เมื่อก่อนผมเคยคิดว่านั่นเป็นแค่คำปลอบใจที่นุ่มนวล, เป็นเรื่องสุภาพที่คนเราจะพูดกัน, แต่ผมอยากจะบอกคุณว่า ประโยคนั้นมีความหมายอย่างไรในทางฟิสิกส์จริงๆ.  รูปแบบที่เป็นตัวตนของเธอนั้นไม่ได้ถูกเก็บไว้ที่ไหนเลย, นอกจากภายในตัวเธอเอง, มันถูกกระจายตัวอยู่.   (My mother used to say of someone who had died that they lived on in the people who loved them. I used to think that was a soft kind of consolation, a polite thing one says, but I want to tell you what that sentence actually means in the physics. The pattern that was her was not stored anywhere only inside her. It was distributed.)

ทุกปฏิสัมพันธ์ที่เธอได้มีกับบุคลอื่นๆ, ทุกการสนทนา, ทุกการชี้แนะ, ทุกเรื่องราวที่เธอได้ทวนซ้ำ, ทุกอุปนิสัยที่เธอได้สอนโดยปราศจากผหมายความที่จะทำ. ทิ้งการเปลี่ยนแปลงเล็กๆ ไว้ในน้ำหนักซิแนปส์ของคนที่นั่งอยู่ตรงข้ามเธอ. เมื่อเธอจากไป ต้นฉบับ (สำเนา) ของรูปแบบชีวิตของเธอก็สลายไป แต่สำเนาที่ไม่สมบูรณ์, เสียงสะท้อนที่กระจายอยู่, ร่องรอยตัวตนที่เธอทิ้งไว้ในใจของคนที่รักเธอ, สิ่งเหล่านี้ยังคงทำงาน/ดำเนินอยู่อยู่บนฮาร์ดแวร์อื่น ๆ.  (Every interaction she had with another person, every conversation, every gesture, every story she repeated, every habit she taught without meaning to. Left a small change in the synaptic weights of the person across from her. When she died, her own copy of the pattern dissolved. But partial copies, the distributed echoes, the shape she had pressed into the people who loved her, those were still running on other hardware.)

          นั่นไม่ใช่การอุปมาอุมัย. นั่นแหละคือกลไกทางกายภาพที่แท้จริงของความจำทางสังคม. รูปแบบนี้ยังคงถูกเก็บรักษาไว้บางส่วนในลักษณะของการกระจายตัว. เธอยังคงมีชีวิตอยู่ต่อไปในแบบที่รูปแบบหนึ่งเท่านั้นที่จะทำได้. ดังนั้น, เธอยังคงมีชีวิตอยู่ต่อไปในแบบที่รูปแบบหนึ่งเท่านั้นที่จะทำได้. หัวใจหยุด. คลื่นแผ่ไปทั่วเปลือกสมอง-คอร์เท็กซ์. แกมมาผุดอุบัติขึ้น. ดนตรีซิมโฟนีพับพังพาบลง.  (That is not a metaphor. That is the actual physics of social memory. The pattern is preserved partially in distributed form. She lived on in the only way a pattern can. So, the thing my mother said and the thing the physics says are the same thing in two languages. The heart stops. The wave crosses the cortex. The gamma rises. The symphony collapses.)

          อะตอมนั้นก็กลับเข้าไปสู่วงจรหมุนเวียน และรูปแบบนั้น, แบบแผนหรือแนวทางเฉพาะตัวที่ใครบางคนใช้เวลาทั้งชีวิตเพื่อหล่อหลอมหรือฝังลึกเข้าไปในตัวผู้คนรอบข้าง, ยังคงโลดแล่นอยู่ในเศษเสี้ยวความทรงจำ, ตราบเท่าที่คนเหล่านั้นยังคงก้าวเดินต่อไป.นั่นคือสิ่งที่เราหลงเหลืออยู่เมื่อใครสักคนจากไป เรามี 'สำเนา' ของพวกเขาที่ทิ้งไว้ในตัวเรา. ท่าทางต่างๆ ที่เราแสดงออกโดยไม่คิดนั้น ล้วนได้รับอิทธิพลมาจากพวกเขา. เรามีทั้งท่าทางการจับแก้วน้ำ, วลีต่างๆ ที่เราหยิบมาใช้โดยจำไม่ได้ด้วยซ้ำว่าไปเอามาจากไหน, และความเงียบงันที่เราได้เรียนรู้ที่จะรักษาเอาไว้. รูปแบบนั้นไม่ใช่ความว่างเปล่า. แต่มันคือสิ่งที่จะอยู่รอดต่อไป. บอกเล่าเรื่องเฉพาะเจาะจงสักเรื่องหนึ่งที่คุณยังคงทำมันอยู่โดยไม่ทันได้คิด ซึ่งเป็นสิ่งที่คุณได้เรียนรู้มาจากใครบางคนที่จากโลกนี้ไปแล้ว.   (The atoms go back into circulation and the pattern, the specific arrangement that someone has spent a lifetime pressing into the people around them, continues to run in pieces foe as long as those people will continue to run. That is what we have when someone is gone. We have the copies they left in us. We have the gestures we make without thinking that we got from them. We have the way we hold a cup, the phrases we use without remembering where we picked them up, the silences we have learned to keep. The pattern is not nothing. The pattern is what survives. Tell me one specific thing you still do without thinking that you learned from someone now gone.)

          https://youtu.be/R_Q1mbpE3so?si=QMazlnRNY0KUDSHS