ยูวาล โนอาห์ ฮาราริ - ความโง่เง่า: แรงกำลังอันทรงอำนาจยิ่งในประวัติศาสตร์มนุษย์

ยูวาล โนอาห์ ฮาราริ - ความโง่เง่า: แรงกำลังอันทรงอำนาจยิ่งในประวัติศาสตร์มนุษย์

Stupidity: A powerful force in human history

          https://youtu.be/zvjcJsy51oc?si=Vs3rp6bfXZnspyEX

คำนำ(Intro)

          ทำไมเรามีความโน้มเอียงที่จะกินอาหารมากมายเหลือเกิน ที่ไม่ได้ดีอย่างแท้จริงสำหรับเรา? แต่ตามความเป็นจริง, ประวัติศาสตร์ได้จัดหาคำตอบให้. มนุษย์สามารถร่วมมือกันได้ในหลายล้านระดับ. เราทำนั่นได้อย่างไร? โดยการประดิษฐ์และการเชื่อในเรื่องราวเชิงนิยายทั้งหลาย. สำหรับผม. ประเด็นเกี่ยวกับการเขียนประวัติศาสตร์คือการไม่ที่จะจำอดีต, มันคือการที่จะเข้าใจอะไรที่กำลังบังเกิดอยู่กับเราในตอนนี้.   (Why do we have this tendency to eat so much food that isn’t really good for us? But actually, history provides an answer. Human can cooperate on the level of millions. How do we do that? By inventing and believing fictional stories. For me. The point about writing history is not to remember the past, it’s to understand what is happening to us right now.)

คำอธิบายพฤติกรรมทั่วไปทั้งหลาย (Common behaviors explained)  

          เมื่อตอนที่ผมเป็นเด็ก, ผมบ่อยครั้งได้ตื่นขึ้นมาในตอนกลางดึก หวาดกลัวว่ามีสัตว์ปีศาจตัวหนึ่งอยู่ใต้เตียง. นี้เป็นความทรงจำเชิงประวัติศาสตร์ตามความจริงจากหลายร้อยปีมาแล้วเมื่อมนุษย์ทั้งหลายได้มีชีวิตอยู่ในแดนป่าเถื่อน, ในทุ่งซาวานนา, และก็มีสัตว์ปีศาจร้ายทั้งหลายตามจริงที่ได้มากัดกินเด็กๆของพวกเขาในตอนกลางดึก. เสือชีตาห์ตัวหนึ่งอาจจะมาหรือสิงโตตัวหนึ่งอาจจะมา, และคุณได้ตื่นขึ้นมาในความหวาดกลัวและเรียกแม่ของคุณ. คุณสามารถรอดชีวิตได้.(When I was a kid, I often woke up in the middle of the night afraid that there is a monster under the bed. This is actually a historical memory from hundreds of years ago when humans lived in the wild, in the savanna, and there were actual monsters that came to eat children in the middle of the night. A cheetah would come or a lion would come, and you wake up in fear and call your mom. You could be saved.)

          ในการที่จะเข้าใจนิสัยทั้งหลายในการกินของเรา, เราจำเป็นต้องรู้ถึงประวัติศาสตร์ด้วยเช่นกัน. ทำไมเราโน้มเอียงที่จะกินอาหารมากเกินไปที่ไม่ได้ดีจริงๆต่อเรา? แต่ตามความเป็นจริง, ประวัติศาสตร์จัดหาคำตอบนั้นให้. จากสิบของหลายพันปีล่วงมาแล้ว. เมื่อเรามีชีวิตอาศัยอยู่ในทุ่งอาฟริกันซาวันนา และเราเจอเข้ากับบางอย่างที่หวานฉ่ำมาก, เหมือนเช่นต้นไม้ที่มีผลสุกงอมเต็มไปหมด, มันเป็นเหตุผลที่สมบูรณ์. มันดีสำหรับร่างกายที่จะกินผลไม้หอมหวานนั้นให้มากที่สุดอย่างรวดเร็วเท่าที่จะเป็นไปได้, เพราะว่าถ้าคุณกินแค่เพียงหนึ่งหรือสองผลแล้วจากไป และกลับมาในวันถัดไป, มันก็จะว่างเปล่าไม่มีเหลือแล้ว. ลิงบาบูนทั้งหลายที่อยู่ถัดไปแถวๆนั้นก็เข้ามาในตอนกลางดึกและกินทุกอย่างไป. ดังนั้น, เป็นสิ่งที่ถูกต้องที่จะทำคือที่จะกินผลไม้หวานฉ่ำนั้นให้มากที่สุดอย่าวงรวดเร็วเท่าที่จะเป็นไปได้.   (To understand our eating habits, we also need to know history. Why do we have this tendency to eat so much food that isn’t really good for us? But actually, history provides an answer. Ten of thousands of years ago. When we lived in the African savanna and we came across something very sweet, like a tree full of ripened fruit, it made perfect sense. It was good for the body to eat as many sweets as quickly as possible, because if you ate just one or two fruits and went away and came back the next day, it would be empty. The baboons next door came in the middle of the night and ate everything. So, the right thing to do was to eat as many sweets as quickly as possible.)

          ตอนนี้, เรามชีวิตอยู่ในโลกที่แตกต่างไปจากนั่นทั้งสิ้น. เราสามารถที่จะเปิดตู้เย็นที่มีเค้กช็อคโกเลตชิ้นโตอยู่ข้างในและเราวามารถรอคอยได้, แต่ร่างกายของเรายังคงคิดว่าเราอยู่ที่ในอาฟริกันซาวันนา. ตอนนี้นั่นที่เราเข้าใจว่าประวัติศาสตร์ได้บังเกิดขึ้น และเราไม่ได้อยู่ที่ในทุ่งซาวันนานั้นอีกต่อไปแล้ว, เราสามารถทำการตัดสินใจได้ดีกว่า. แต่ในการทำเช่นนั้น, เราอย่างแรกขแองทั้งหมด, จำเป็นต้องเข้าใจถึงประวัติศาสตร์ของมนุษยชาติ และอย่างไรที่เราได้มาถึงจุดนี้.  (Now, today, we live in a completely different world. We open the refrigerator there is this huge chocolate cake inside and we can wait, but our body still think that we are in the African savanna. Now that we understand that history has happened and we are no longer in the savanna, we can make better decisions. But to do that, we first of all, need to understand the history of humanity and how we got here.)

การเขียนเพื่อลูกหลาน (Writing for Children)

          เมื่อตอนที่ผมเป็นเด็ก, ผมได้ถามคำถามใหญ่โตทั้งหลายเหล่านี้เกี่ยวกับชีวิต. ผมหมายถึงว่าอะไรที่เรากำบลังทำกันอยู่ที่นี่, สิ่งทั้งหมดนี้เป็นเรื่องอะไรกัน? และผมคิดว่าอะไรที่ผมสะดุดใจ/คาใจมากที่สุดก็ไม่ใช่ที่ผู้ใหญ่ทั้งหลายบ่อยครั้งไม่มีคำตอบให้, มันคือว่าพวกเขาไม่ได้กังวลห่วงใยใดๆเลยเกี่ยวกับข้อเท็จจริงที่พวกเขาไม่ได้เข้าใจโลกอย่างแท้จริง. พวกเขาควรจะกังวลเกี่ยวกับอะไรประเภทเหล่านี้ทั้งหมดของ, คุณก็รู้, สิ่งล่าสุดในข่าวหรือเงินจำนองบ้านหรือปัยหาธนาคารทั้งหลาย. แต่ข้อดเท็จจริงที่ว่า พวกเขาไม่ได้เข้าใจชีวิตไม่ได้ดูเหมือนจะรบกวนอะไรพวกเขาเลย.  (When I was a kid, I asked these big questions about life. I mean what are we doing here, what is this all about? And I think what struck me the most is not that the adults often had no answers, it was that they were not concerned about the fact that they really don’t understand the world. They would be concerned about all these kinds of, you know, the latest thing in the news or the mortgage or the bank problems. But the fact that they don’t understand life didn’t seem to bother them.)

          และในระหว่างทางนั้น, ผมได้เขียนหนังสือชื่อ “เราที่ไม่สามารถหยุดได้” ที่จะตอบคำถามอย่างน้อยที่สุดก็บางคำถามทั้งหลายที่ได้รบกวนผมอย่างแท้จริงเมื่อตอนที่ผมอายุสิบหรือสิบสองขวบ. เมื่อคุณเขียนเกี่ยวกับเนื้อหาเรื่องราวอะไรที่สลับซับซ้อน และคุณก็อย่างตามความเป็นจริงไม่แน่ใจว่าอะไรที่ต้องการจะพูด, คุณไม่ได้เข้าใจอย่างแท้จริงถึงเนื้อหาเชิงลึกอย่างเพียงพอ, แล้วกับผู้ใหญ่ทั้งหลาย, คุณสามารถแค่ปกปิดตัวของคุณ, โดยการพูดคุยด้วยประโยคที่แสนจะยาว, สลับซับซ้อนเหล่านี้ และด้วยคำศัพท์ที่ไม่สามารถเข้าใจได้ง่ายอันซับซ้อนนั้น. และผู้คนก็สมมติเอาว่าพวกเขาไม่ได้เข้าใจคุณเอง, แต่เพราะว่าคุณไม่รู้ในอะไรที่คุณกำลังพูดถึงอยู่ต่างหาก, แต่พวกเขาคิดว่าพวกเขาไม่ไกด้ฉลาดปราดเปรื่องเพียงพอที่จะเข้าใจเอง กับเด็กๆ, มันใช้การไม่ได้.  (And on a way, I wrote “UNSTOPPABLE US” to answer or try to answer at least some of the questions that really bothered me when I was ten or twelve. When you write about complicated stuff and you are actually not sure what you want to say, you don’t really understand the subject deeply enough, then with adults, you can just cover yourself, by talking with these very long, complicated sentences and big unintelligible jargon, complicated words. And people assume they don’t understand you, but because you don’t know what they’re talking about, but because they’re not smart enough to understand. With kids, it doesn’t work.)

          ถ้าคุณเริ่มต้นการเขียนด้วยประโยคยาวๆสลับซับซ้อนด้วยคำศัพท์ใหญ่โตเหล่านี้, พวกเขา(เด็กๆ)ก็จะแค่ปิดหนังสือนั่นไปเลย. ดังนั้น, คุณจำเป็นต้องพูดอะไรให้กระจ่างชัดมากๆ. และสำหรับการทำเช่นนั้น, คุณจำเป็นต้องคิดเชิงลึกแอย่างแท้จริงเพื่อที่จะรู้ในอะไรที่คุณตามความเป็นจริงต้องการจะพูด.   (If you start writing these very long, complicated sentences with big words, they just close the book. So, you need to speak very clearly. And for that, you really need to think deeply to know what do you actually want to say.)

พลังพิเศษสุดยอดของมนุษยชาติ (Humanity’s Superpower)

          ความสามารถที่จะเชื่อในนิยายนั้นเป็นพลังพิเศษสุดยอดจริงๆของมนุษยชาติ นี้คือทำไมที่เราควบคุมโลก. ถ้าคุณมองดูที่ความสำเร็จหลักใหญ่ใดๆของมนุษย์, มันก็มักจะอยู่บนพื้นฐานความรวมมือกันอย่างใหญ่โตเสมอในสัดส่วนขนาด. คุณต้องการสร้างปิรามิดทั้งหลาย, คุณต้องการบินไปที่ดวงจันทร์, คุณต้องการสร้างสรรค์ระเบิดอะตอม, คุฯต้องการสร้างระบบดูแลสุขภาพ – มันไม่เคยเป็นการทำงานของคนๆเดียวหรือแค่การทำงานกลุ่มสิบคนของเพื่อนทั้งหลาย.  (The ability to believe in fiction is really the superpower of humanity this is why we control the world. If you look at any major human achievement, it is always based in large-scale cooperation. You want to build pyramids, you want to fly to the moon, you want to create an atom bomb, you want to build a health care system – it’s never the work of a single genius or of like a group of ten friends.)

          คุณมักจำเป็นต้องการหลายพันและหลายล้านของผู้คนมาร่วมทำงานด้วยกัน. และเราก็เป็นเพียงหนึ่งในสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมที่สามารถทำได้เช่นนั้น. ชิมแปนซีทั้งหลายสามารถที่จะปฏิบัติงานในระดับหนึ่ง, พูดได้ว่า, 50 ชิมแปนซีหรือ 100 ชิมแปนซีทั้งหลายสามารถทำงานด้วยกันกับเป้าหมายธรรมดาทั่วไป. มนุษย์สามารถร่วมมือกันบนระดับหลายล้าน. เราทำเช่นนั้นได้อย่างไร?  (You always need thousands and millions of people cooperating together. And we are the only mammals that can do that. Chimpanzees can operate on the level of, say, 50 chimpanzees or 100 chimpanzees can work together to a common goal. Human can cooperate on the level of millions. How do we do that?)

          โดยการประดิษฐ์และการเชื่อเรื่องราวทั้งหลายเชิงนิยาย. มันชัดเจนมากที่สุดในกรณีของศาสนา. คุณสามารถได้ผู้คนหลานล้านที่จะร่วมมือกันบนโครงการธรรมดาสามัญ, ไม่ว่ามันเป็นการก่อสร้างโบสถ์วิหารหรือโรงพยาบาล หรือสู้รบในสงครามศักดิ์สิทธิ์ โดยการบอกกับพวกเขาถึงเรื่องราวเชิงนิยายหนึ่ง. คุณไม่สามารถทำเช่นนั้นกับลิงชิมแปนซี. คุณไม่มีวันสามารถชักจูงชิมแปนซีกลุ่มหนึ่งที่จะร่วมมือกันทำอะไรโดยการให้สัญญาต่อพวกเขาว่า ถ้าคุณทำเช่นนี้, หลังที่คุณตายไปแล้ว, คุณจะไปยังสวรรค์ของชิมแปนซี และที่นั่นคุณก็จะได้รับกล้วยและมะพร้าวทั้งหลายอย่างมากมาย. ดังนั้น, ตอนนี้จงทำสิ่งนี้. ไม่มีชิมแปนซีใดที่จะได้เชื่อในเรื่องราวเช่นนั้น.  (By inventing and believing fictional stories. It’s most obvious in the case of religions. You can get millions of people to cooperate on a common project, whether it’s building a cathedral or a hospital or fighting a holy war by telling them a fictional story. You can’t do that with chimps. You can never convince a group of chimps to cooperate by promising to them that if you do this, after you die, you’ll go to chimpanzee heaven and there you’ll receive lots of bananas and coconuts. So, now do this. No chimpanzee will ever believe such a story.)

          เราเชื่อในนิทานทั้งหลายเหล่านี้, ดังนั้นเราจึงปกครองโลก. แต่มันไม่ใช่แค่ศาสนาทั้งหลาย. ศาสนาทั้งหลายเป็นตัวอย่างที่ชัดเจนมากที่สุด. มันเป็นอันเดียวกันถ้าคุณมองที่กิจกรรมทางเศรษฐกิจทั้งหลาย เงินและบริษัท/ห้างหุ้นส่วนทั้งหลาย, ก็เหมือนดังพระเจ้าทั้งหลายและปีศาจทั้งหลายและเทวดาทั้งหลาย, คือเรื่องราวเชิงนิยายที่เราได้สร้างสรรค์ขึ้น. ถ้าคุณคิดว่า, อะไรคือบริษัท/ห้างหุ้นส่วน? ดังนั้น, บริษัท/ห้างหุ้นส่วนหนึ่งมีอยู่ขึ้นมาได้ก็เพียงในจินตนาการของเราเท่านั้น. อะไรคือGoogle หรือ Facebook หรือ McDonald’s หรือ Disney?    (We believe such stories, so we rule the world. But it’s not just religions. Religions are the most obvious example. It’s the same if you look at economic activities money and corporations, just like gods and demons and angels, are a fictional story we created. If you think, what is corporation? So, a corporation exists only in our imagination. What is Google or Facebook or McDonald’s or Disney?)

เป็นหนทางเดียวกันกับที่ผู้คนโบราณมี Shaman-หมอผีทั้งหลาย ที่สร้างทำพิธีกรรมใหญ่โตทั้งหลายและได้ชักจูงทุกคนที่จะเชื่อในการมีอยู่ของบางผีหรือจิตวิญญาณนั้น. ดังนั้น, เรามีหมอผีทั้งหลายของเราเองที่ถูกเรียกว่านักกฎหมาย ผู้ที่สร้างทำพิธีกรรมสลับซับซ้อนมากยิ่งเหล่านี้ด้วยเช่นกัน, พูดในภาษาทั้งหลายที่ไม่มีใครเข้าใจและชักจูงทุกคนที่จะเริ่มต้นการเชื่อในจิตวิญญาณอันยิ่งใหญ่ของGoogle หรือในจิตวิญญาณอันยิ่งใหญ่ของ McDonald’s.   (The same way that ancient people had Shamans¹ that made these big ceremonies and convinced everybody to believe in the existence of some ghost or spirit. So, we have our own shamans called lawyers who also make these very complicated ceremonies, speaking in languages that nobody understands and convinces everybody to start believing in the great spirit of Google or in the great spirit of McDonald’s.)

¹ Shamans (พหูพจน์) แปลว่า หมอผี, คนทรงเจ้า, หรือผู้วิเศษ ซึ่งหมายถึงกลุ่มบุคคลที่เชื่อว่ามีความสามารถในการติดต่อกับโลกวิญญาณ รักษาโรคด้วยเวทมนตร์หรือพิธีกรรม และทำนายอนาคต พบได้มากในวัฒนธรรมชนพื้นเมือง เช่น ทางตอนเหนือและกลางของทวีปเอเชีย 

ข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับ Shamans

• ความหมาย: หมอผี, คนทรงเจ้า, ผู้รักษาด้วยวิญญาณ
• บทบาท: ผู้นำทางศาสนา, ผู้นำพิธีกรรม, ผู้ทำนาย, หมอรักษา
• คำใกล้เคียง: Witchcraft, Magician, Sorcerer 

บริบทการใช้งาน

• คนทรงเจ้าเข้าพิธีกรรม (Trance state) เพื่อสื่อสารกับวิญญาณ
• เชื่อว่ามีความสามารถในการเดินทางไปมาระหว่างโลกมนุษย์และโลกวิญญาณ 

มันสำคัญมากขึ้นกว่าที่เคยที่จะเพ่งเน้นในอัตลักษณ์ความเป็นมนุษย์แบ่งปันร่วมกัน เพราะว่าความท้าทายทั้งหลายอันใหญ่โตที่เราเผชิญหน้าสามารถแต่เพียงถูกคลี่คลายแก้ไขได้ผ่านความร่วมมือด้วยกันทั่วโลกในโลกานุวัฒน์เท่านั้น. ถ้าคุณคิด, ดังเช่น, เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงภูมิอากาศและภัยคุกคามของการล่มสลายทางนิเวศน์, นี้ไม่ใช่บางอย่างที่สามารถถูกคลี่คลายแก้ไขได้กับระดับของประเทศเพียงลำพังหนึ่งเดียว. กระทั่งประเทศทั้งหลายที่มีอำนาจเต็มเปี่ยมมากที่สุดก็ไม่สามารถทำมันได้ด้วยตัวพวกเขาเอง. พวกเขาจำเป็นต้องมีการร่วมมือด้วยกัน.   (It’s more important than ever to focus in our shared human identity because the big challenges we face can only be solved through global cooperation. If you think, for instance, about climate change and the threat of ecological collapse, this is not something that can be solved on the level of a single country. Even the most powerful countries cannot do it by themselves. They need to cooperate.)

เหมือนเช่นเดียวกัน, ถ้าเราต้องการที่จะควบคุมกำกับพลังระเบิดขึ้นอย่างรวดเร็วของปัญญาประดิษฐ์, มันไม่สามารถถูกทำได้กับระดับของประเทศเพียงลำพังหนึ่งเดียว. และเพื่อที่จะได้การร่วมมือด้วยกันอย่างมีประสิทธิผลกับระดับโลกานุวัฒน์, เราจำเป็นต้องชื่นชมนิยมในอะไรสามัญทั่วไปต่อมนุษย์ทุกแห่งหน.  (Similarly, if we want to regulate the explosive power of artificial intelligence, it cannot be done on the level of a single country. And in order to have effective cooperation on a global level, we need to appreciate what is common to humans everywhere.)

ความย้อนแย้งทางปัญญา (The Paradox of Wisdom)

          มนุษย์ทั้งหลายโชคไม่ดี, คุณรู้ไหม, เราฉลาดปราดเปรื่องอย่างมาก, แต่ถึงแม้ว่าเรามีปัญญา, เราก็คอยทำบางสิ่งที่โง่ดเขลายิ่งทั้งหลายอยู่. หนึ่งในอันที่เป็นแรงกำลังทั้งหลายอันทรงพลังอำนาจยิ่งในประวัติศาสตร์, ตามความเป็นจริงแล้ว, คือความโง่เง่าของมนุษย์. เรารู้กันว่าอาวุธปรมาณูทั้งหลายสามารถที่จะทำลายล้างทั้งปวงของอารยธรรมมนุษย์ได้ เรารู้ว่าในตอนนี้ปัญญาประดิษฐ์สามารถที่จะหลบหนีจากการควบคุมของเราได้. นี้คืออะไรที่เป็นความตึงเครียดพื้นฐานในประวัติศาสตร์มนุษย์ที่ในเวลาเดียวกันคุณก็ค้นพบปัญญาอันน่าทึ่ง และแบบชนิดที่เลวร้ายที่สุดของมายาภาพและความโง่เง่ากำลังป้อนอาหารใหก้แก่กันและกัน.  (Humans unfortunately, you know, we are very smart, but despite our wisdom, we keep doing some very stupid things. One of the most powerful forces in history, actually, is human stupidity. We know that nuclear weapons could destroy the whole of human civilization we know that now artificial intelligence can escape our control. And yet, we keep on producing it. This is the kind of basic tension in human history that at the same time you find incredible wisdom and the worst types of delusion and stupidity are feeding each other.)

ถ้าเราเป็นสิ่งมีชีวิตที่ฉลาดสมบูรณ์แบบเช่นนั้น, แล้วก็ใช่, เราก็สามารถที่จะสร้างอาวุธที่ทรงพลังอำนาจเต็มเปี่ยมมากที่สุด, แต่เราจะนำไม่มีวันนำพวกมันไปใช้อย่างผิดพลาด. ถ้าเราเป็นได้แค่โง่เง่า, แล้วเราจะไม่เป็นที่ทรงพลังอำนาจมากเกินไป. การผสมผสานของปัจจัยนี้คืออะไรที่ทำให้มีสถานการณ์อันตรายร้ายแรงมากเกินไป.  (If we were this kind of perfectly wise entities, then yes, we could create the most powerful weapons, but we would never misuse them. If we were just stupid, then we wouldn’t be so powerful. The combination is what makes the situation so dangerous.)

ปัญญาประดิษฐ์ (Artificial Intelligence)

          สามสิ่งนั้น, ความท้าทายใหญ่โตที่เผชิญหน้าต่อมนุษยชาติวันนี้ในศตวรรษที่ 21 คือ การพังพินาศเชิงนิเวศน์,เทคโนโลยีเปลี่ยนแปลงแทรกทำลายทั้งหลาย, เหมือนเช่นปัญญาประดิษฐ์, และภัยคุกคามของสงครามทั่วโลกและสงครามปรมาณู. สิ่งหนึ่งที่ทุกคนต้องรู้เกี่ยวกับ AI ก็คือมันเป็นเทคโนโลยีแรกในประวัติศาสตร์ที่สามารถทำการตัดสินใจได้ด้วยตัวมันเอง, และสามารถสร้างสรรค์ความคิดใหม่ๆขึ้นมาด้วยตัวมันเอง.  (The three, biggest challenges that face humankind today in the 21^st century are ecological collapse, disruptive technologies, like artificial intelligence, and the threat of global war and nuclear war. The one thing everybody needs to know about A.I. is that it’s the first technology in history that can make decisions by itself, and can create new ideas by itself.)

          มันเปิดกว้างเมื่อการเทียบกับเทคโนโลยีอื่นๆที่ผ่านมาแล้วทั้งหลาย, เหมือนเช่นการพิมพ์แบบใช้แรงกดหรือระเบิดอะตอม. มันแตกต่างออกไปอย่างสิ้นเชิง. การพิมพ์แบบแรวงกดไม่สามารถที่จะตัดสินใจได้ว่าหนังสือเล่มไหนที่จะพิมพ์. ระเบิดอะตอมไม่สามารถตัดสินใจได้โดยตัวพวกมันเองว่าเมืองไหนที่จะไปทำลาย. ถ้าคุณนำเอาการพิมพ์แบบแรงกดทั้งหมดในโลกมารวมด้วยกัน, พวกเขาก็ไม่สามารถพิมพ์ออกมาด้วยประโยคใหม่หนึ่งเดียวโดยตัวพวกมันเองได้เลย. ระเบิดอะตอมลูกหนึ่งก็ไม่สามารถประดิษฐ์อันใหม่และกระทั่งทรงพลังอำนาจมากยิ่งกว่าได้เลย.   (It’s open compared to previous technological breakthroughs, like the printing press or the atom bomb. It’s completely different. Printing presses could not decide what book to print. Atom bombs could not decide by themselves which cities to destroy. If you take all the printing presses in the world together, they cannot come up with a single new sentence by themselves. An atom bomb cannot invent a new and even more powerful weapon.)

          มันไม่ได้เป็นสิ่งประดิษฐ์ที่เรากำลังสร้างสรรค์. มันตามความจริงแล้วควรที่จะยืนให้กับปัญญาต่างดาว. มันเป็นแบบชนิดใหม่ของรูปลักษณ์ความฉลาดที่กระทำเป็นอิสรอย่างเพิ่มขึ้นขแองความคิดมนุษย์และความตั้งใจปรารถนาของมนุษย์. ดังนั้น, เรากำลังนำไปสู่ระบบนิเวศน์ของเรา, เข้าสู่ดาวเคราะห์ของเรา, ความฉลาดที่ทรงพลังอำนาจมากและแบบชนิดต่างดาว ที่เราไม่รู้ว่าจะควบคุมมันอย่างไร. และสิ่งนี้เป็นอันตรายอย่างที่สุด.  (It’s not an artifact that we are creating. It actually should stand for alien intelligence. It’s a new type of intelligence entity that acts increasingly independently of human thought and human volition. So, we are bringing into our ecosystem, into our planet, a very powerful and alien type of intelligence that we don’t know how to control. And this is extremely dangerous.)

สงครามโลกครั้งที่ 3 (World War III)

          จนกระทั่งเมื่อสองสามปีที่ผ่านมานี้, เราได้อยู่ในยุคสมัยของความเป็นระเบียบ. โลกขแองตอนต้นศตวรรษที่ 21 ได้เป็นที่สันติสุขและเป็นระเบียบอย่างมากที่สุดที่มันได้เคยมีมา. ดังนั้น, สำหรับส่วนใหญ่ชองประวัติศาสตร์แล้ว, ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยของรัฐบาลในด้านการทหารของมันอยู่ในราว 50%ของงบประมาณทั้งหมด. ในตอนต้นของศตวรรษที่ 21 มันลดลงไปถึง 7% เฉลี่ยทั่วโลก, ในขณะที่ค่าใช้จ่ายเฉลี่ยด้านการดูแลสุขภาพได้สูงขึ้นถึง 10% มันเป็นครั้งแรกของประวัติศาสตร์ที่รัฐบาลทั้งหลายทั้งหมดทั่วโลกได้ใช้จ่ายเงินกับการดูแลสุขภาพมากไปกว่าด้านการทหาร.  (Until a few years ago, we were in a time of order. The world of the early 21^st century was the most orderly and peaceful that it ever was. So, for most of history, the average expenditure of a government on its military was about 50% of the budget. In the early 21^st century it went down to 7% average worldwide, whereas expenditure on health care rose to 10% it was the first time in history that governments all over the world spent more money on health care than on the military.)

          แล้วสิ่งทั้งหลายได้เริ่มต้นที่จะเปลี่ยนแปลงไปในทศวรรษที่สองของศตวรรษที่ 21, ระเบียบโลก/โลกานุวัฒน์. มราได้ตั้งอยู่บนพื้นฐานคุณค่าและผลประโยชน์ทั่วไปร่วมกัน, ได้ถูกโจมตีจากทุกด้าน และเรากำลังอยู่ในทศวรรษที่สามของศตวรรษที่ 21, กำลังมองเห็นการพุ่งสูงขึ้นอย่างรวดเร็วของเหตุการณ์สงครามไปทั้งหมดทั่วโลก. (Then things began to change. In the second decade of the 21^st century, the global order². Which was based on common values and interests, was attacked from all sides and we are not in the third decade of the 21^st century, seeing a sharp rise in the incidence of wars all over the world.)

          ² ระเบียบโลก (World Order) คือรูปแบบกฎเกณฑ์ ความสัมพันธ์ และดุลอำนาจระหว่างประเทศที่จัดตั้งขึ้นเพื่อรักษาเสถียรภาพการเมือง เศรษฐกิจ และความมั่นคง ปัจจุบันกำลังเปลี่ยนผ่านจากระเบียบเดิมที่สหรัฐฯ เป็นแกนหลัก ไปสู่ระบบหลายขั้วอำนาจ (Multipolarity) ที่มีจีนและประเทศมหาอำนาจกลางเข้ามามีบทบาทมากขึ้น ท่ามกลางความขัดแย้งเชิงภูมิรัฐศาสตร์ เทคโนโลยี และห่วงโซ่อุปทานที่ซับซ้อน 

ลักษณะสำคัญของระเบียบโลกในยุคปัจจุบันและอนาคต:

• การเปลี่ยนผ่านอำนาจ: ระเบียบโลกเก่าที่อิงตะวันตกสั่นคลอนและล่มสลายลง เกิดภาวะ "ปลาใหญ่กินปลาเล็ก" ที่ต้องพึ่งพาแสนยานุภาพมากขึ้น
• ระบบหลายขั้วอำนาจ (Multipolarity): ไม่มีประเทศใดเป็นเจ้าโลก (Hegemon) เพียงหนึ่งเดียว แต่เป็นการกระจายอำนาจไปยังมหาอำนาจใหม่ๆ
• การจัดระเบียบใหม่ของห่วงโซ่อุปทาน:

 เศรษฐกิจโลกแบ่งแยกออกจากกันมากขึ้น ความขัดแย้งทำให้ต้องมีการย้ายฐานการผลิต

• ความขัดแย้งของมหาอำนาจ: สงครามในยูเครน ตะวันออกกลาง และการแข่งทางเทคโนโลยีระหว่างสหรัฐฯ-จีน เป็นปัจจัยหลักที่เขย่าระเบียบโลกเดิม 

 

          งบประมาณป้องกันประเทศ, งบประมาณด้านการทหารทั้งหมดทั่วโลกคือจรวดพุ่งทะยานสู่ท้องฟ้า.  เงินอย่างเพิ่มขึ้นไปหารถถังและอาวุธทางไวเบอร์ทั้งหลาย แทนที่จะเป็นพยาบาลและครูทั้งหลาย. และสิ่งนี้ก็ดำเนินต่อไปที่จะแผ่ขยายออกกว้าง. สามารถที่จะมีได้กระทั่งว่าเราได้อยู่ในเมฆฟมอกท่ามกลางของสงครามโลกครั้งที่ 3  ไปแล้ว, และเราแค่ยังไม่ได้ตระหนักถึงมัน. บ่อยครั้งในประวัติศาสตร์, เราเข้าใจถึงคว่ามหมายของเหตุการณ์ทั้งหลายแต่เพียงเมื่อมองย้อนกลับไป. (Defense budgets, military budgets all over the world skyrocket. Money increasingly goes to tanks and cyber weapons instead of to nurses and teachers. And this continues to spread. There could even be that we are already in the midst of the third World War, and we just haven’t realized it yet. Very often in history, we understand the meaning of events only in hindsight.)

          ทุกวันนี้ถ้าคุณเขียนข้อสอบด้านประวัติศาสตร์, เมื่อใดที่สงครามโลกครั้งที่ 2 ได้เริ่มต้นขึ้น? เด็กคนใดที่โรงเรียนก็รู้ว่าคำตอบนั้นคือ วันที่ 1 กันยายน 1939, เมื่อเยอรมนีบุกรุกเข้าไปในโปแลนด์. แต่ถ้าคุณถามผู้คน, เรามาพูดกันว่าเมื่อตอนเดือนพฤษภาคม 1941, ในนิวยอร์ค หรือในมอสโคว หรือในฮิโรชิมา, พวกเขาจะไม่บอกกับคุณว่าพวกเขากำลังมีชีวิตอยู่ในท่ามกลางสงครามโลกครั้งที่ 2.  (Today, if you write in a history exam, when did the second World War started? Any kid in school knows that the answer is the 1^st of September 1939, when the Germany invaded Poland. But if you ask people, let’s say in May 1941, in New York or in Moscow or in Hiroshima, they would not tell you that they are living in the midst of the second World War.)

          ใช่, มีบางสงครามอยู่ในยุโรป, มีบางความขัดแย้งทั้งหลายบ้างที่ในเอเชีย, แต่นี่ไม่ใช่สงครามโลกครั้งที่ 2. ดังนั้น, มันสามารถเป็นว่าสงครามโลกครั้งที่ 3 ได้เรอิ่มต้นขึ้นไปแล้วในวันที่ 24 กุมภาพันธ์ 2022 เมื่อรัสเซียบุกเข้าไปในยูเครน, และเรายังคงไม่ได้ใความเข้าใจถึงมันกัน.  (Yes, there is some war in Europe, there are some conflicts in Asia, but this is not the second World War. So, it could be that the third World War already began on the 24^th of February 2022 when Russia invaded Ukraine, and we still haven’t understood it yet.)

          ข่าวสารหลักของหนังสือนั้น และก็อย่างที่ในชื่อหนังสือด้วยเช่นกันที่ว่า “เราที่ ไม่สามารถหยุดได้,” ก็คือว่ามนุษย์ทั้งหลาย, เป็นรูปลักษณ์ที่ทรงพลังอำนาจมากที่สุดบนโลกนี้ และเราควรเป็นเจ้าของมัน. เราควรที่จะมีความรู้ถึงพลังอำนาจมหาศาลยิ่งของเรานี้, เพราะเพียงเมื่อถึงตอนนั้นแล้วเราก็สามารถด้วยเช่นกันในการรับผิดชอบต่ออะไรที่เรากำลังทำกันอยู่ด้วยพลังอำนาจนี้. (The main message of the book and also in the title “UNSTOPABLE US,” is that humans, all humans, are the most powerful entity on the planet and we should own it. We should acknowledge our immense power, because only then we can also take responsibility for what we are doing with this power.)

          ผมชื่อ ยูวาล โนอาห์ ฮาราริ และนี้คือข้อสรุปสั้นๆแต่พิเศษจำเพาะในการพูดถึงอะไรที่มันหมายความที่จะเป็นมนุษย์.  (My name is Yuval Noah Harari and this is my brief but spectacular take on what it means to be human.)

          https://youtu.be/zvjcJsy51oc?si=BF1a8MTqRIwiRDWV